Dhimbja e gjoksit: Shkaqet, simptomat dhe kur eshte urgjence
Udhezues mjekesor per pacientet
Pergjigje e shkurter: Dhimbja e gjoksit mund te vije nga zemra, mushkerite, ezofagu, muskujt ose shkaqe te tjera. Disa raste jane te lehta, por dhimbja e re, e forte ose e pashpjeguar mund te jete shenje e infarktit, embolise pulmonare apo diseksionit te aortes. Shkaku nuk mund te percaktohet me siguri vetem nga vendndodhja ose tipi i dhimbjes.
KUJDES – SHENJA URGJENTE
Nese keni dhimbje te re ose te forte ne gjoks, sidomos me shtrengim, veshtiresi ne frymemarrje, djerse te ftohta, te fiket, te perziera ose dhimbje qe perhapet ne krah, shpine apo nofull, telefononi 112 menjehere. Mos prisni te kalojne simptomat dhe mos drejtoni vete automjetin.
Pikat kryesore mjekesore
- Infarkti eshte demtim i muskulit te zemres nga mungesa e furnizimit me gjak; arresti kardiak eshte ndalimi i papritur i qarkullimit efektiv te gjakut. Nuk jane e njejta gjendje.
- Dhimbja e gjoksit mund te jete edhe pa shkak kardiak, por kjo nuk duhet supozuar pa vleresim.
- EKG dhe troponina ne gjak jane ekzaminime kyce kur dyshohet sindrome koronare akute.
- Trajtimi varet nga diagnoza; barnat per infarktin nuk duhen perdorur vete per cdo dhimbje gjoksi.
Cfare eshte dhimbja e gjoksit?
Dhimbja e gjoksit eshte nje ndjesi shqetesimi, presioni, shtrengimi, djegieje ose therjeje ne kraharor. Mund te zgjase pak sekonda, disa minuta ose me shume. Ndonjehere shoqerohet me gulcim, marramendje, te perziera ose palpitacione. Pershkrimi i dhimbjes ndihmon mjekun, por nuk e perjashton vetem ai nje shkak serioz.
Cilat jane shkaqet kryesore te dhimbjes se gjoksit?
| Shkaku | Shenja te mundshme | Rendesia |
|---|---|---|
| Infarkti i miokardit / sindroma koronare akute | Presion ose shtrengim; mund te perhapet ne krah, nofull apo shpine; gulcim, djersitje, te perziera | Urgjence mjekesore |
| Angina | Shqetesim ne gjoks, shpesh gjate sforcimit; angina e re, ne qetesi ose qe perkeqesohet eshte alarmante | Kerkohet vleresim kardiak |
| Diseksioni i aortes | Dhimbje e papritur dhe shume e forte, ndonjehere ne gjoks e shpine | Urgjence kercenuese per jeten |
| Embolia pulmonare | Dhimbje, gulcim i papritur, ndonjehere kolle me gjak | Urgjence mjekesore |
| Pneumotoraksi | Dhimbje e papritur ne nje ane dhe veshtiresi ne frymemarrje | Mund te kerkoje trajtim urgjent |
| Refluksi gastroezofageal | Djegie pas sternumit, shpesh pas ushqimit ose kur shtriheni | Shkak jokardiak i shpeshte |
| Kostokondriti / dhimbje muskulore | Dhimbje qe mund te shtohet me levizjen ose prekjen | Shpesh jokardiake, por nuk perjashton automatikisht infarktin |
| Ankthi / sulmi i panikut | Shtrengim, frymemarrje e shpejte, dridhje, frike intensive | Duhet perjashtuar shkaku fizik serioz kur simptomat jane te reja |
Shkaqe te tjera perfshijne perikarditin, pneumonine, pleuritin, semundjet e ezofagut dhe herpes zoster. Lexoni edhe per semundjet e ezofagut.
Si mund te shfaqet dhimbja e gjoksit?
Shenja qe mund te lidhen me zemren
Presion, shtrengim, rendese ose djegie ne gjoks; dhimbje qe perhapet ne krahe, qafe, nofull ose shpine; veshtiresi ne frymemarrje; djerse te ftohta; te perziera; lodhje e pazakonte ose te fiket. Infarkti nuk shfaqet gjithmone si dhimbje e forte klasike. Te moshuarit, personat me diabet dhe disa gra mund te kene simptoma me pak tipike.
Shenja qe mund te sugjerojne shkaqe te tjera
Djegia pas ushqimit mund te lidhet me refluksin; dhimbja qe shtohet me levizjen ose prekjen mund te lidhet me murin e kraharorit; dhimbja qe shtohet me frymemarrje mund te lidhet me pleuren, por edhe me emboline pulmonare. Asnje prej ketyre karakteristikave nuk perjashton vete nje urgjence.
Kush ka rrezik me te larte per semundje te zemres?
Rreziku rritet me moshen, duhanpirjen, hipertensionin, diabetin, kolesterolin e larte, semundjen koronare te njohur dhe historine familjare te semundjeve te hershme kardiovaskulare. Megjithate, nje person pa faktore te njohur rreziku mund te kete gjithashtu nje problem serioz.
Si diagnostikohet shkaku i dhimbjes se gjoksit?
Mjeku vlereson shenjat jetesore, kohen e fillimit, karakterin e dhimbjes, faktoret e rrezikut dhe ekzaminimin fizik. Ne urgjence mund te nevojiten:
- EKG: per ndryshimet elektrike qe mund te tregojne ishemi ose aritmi.
- Troponina kardiake: analiza gjaku, shpesh me matje te perseritura sipas protokollit.
- Radiografi e kraharorit: kur dyshohet shkak pulmonar ose tjeter.
- Ekokardiografi, CT ose ekzaminime te tjera: sipas dyshimit klinik, jo per cdo pacient.
Nje EKG fillestare normale nuk e perjashton gjithmone sindromen koronare akute. Vleresimi i perseritur mund te jete i nevojshem.
Si trajtohet dhimbja e gjoksit?
Trajtohet shkaku, jo thjesht simptoma. Infarkti mund te kerkoje hapje urgjente te arteries koronare dhe barna te percaktuara nga ekipi mjekesor. Embolia pulmonare mund te kerkoje antikoagulim; diseksioni i aortes kerkon trajtim urgjent te specializuar. Refluksi, kostokondriti ose ankthi kane qasje te ndryshme.
Siguria e barnave: Mos merrni vete nitroglicerine, aspirine, trombolitike apo barna te tjera per nje dhimbje gjoksi te padiagnostikuar. Telefononi urgjencen dhe ndiqni udhezimet e profesionisteve shendetesore. Nese keni nitroglicerine te pershkruar me pare, perdoreni vetem sipas planit te mjekut.
Kur duhet te kontaktoni mjekun?
Dhimbja e perseritur, edhe kur eshte e lehte ose kalon vete, meriton vleresim, sidomos nese shfaqet gjate sforcimit ose keni faktore rreziku. Per dhimbje te re, te forte, te pashpjeguar ose me simptoma alarmi, kerkoni ndihme urgjente dhe mos prisni nje vizite rutine.
Pyetje te shpeshta per dhimbjen e gjoksit
A do te thote gjithmone dhimbja e gjoksit infarkt?
Jo. Ka shume shkaqe jokardiake, por infarkti dhe gjendjet e tjera te rrezikshme duhen perjashtuar kur simptomat jane shqetesuese.
A mund te jete dhimbja e gjoksit nga stresi?
Po. Ankthi mund te shkaktoje shqetesim ne gjoks, por nuk duhet konsideruar shkaku pa vleresim kur dhimbja eshte e re ose e pashpjeguar.
A mund te kem infarkt pa dhimbje te forte?
Po. Disa persona kane vetem presion te lehte, gulcim, lodhje, te perziera ose simptoma te tjera jo tipike.
A perjashtohet infarkti nese dhimbja shtohet kur prek gjoksin?
Jo plotesisht. Dhimbja e riprodhueshme me prekje sugjeron nje shkak muskuloskeletal, por nuk mjafton vetem ajo per te perjashtuar infarktin.
Kur duhet telefonuar 112?
Per dhimbje te re ose te forte, sidomos me gulcim, te fiket, djersitje, te perziera ose perhapje te dhimbjes ne krah, shpine apo nofull.
Artikuj te lidhur
Referenca mjekesore
Shenim mjekesor: Ky informacion eshte edukativ dhe nuk zevendeson vleresimin individual. Per shenja urgjente, telefononi 112.
Keni nje pyetje shendetesore jo urgjente?
Per orientim informues, perdorni formularin e PyetMjekun.
