Cfare quajme infeksione urinare te perseritura?

Tek te rriturit, infeksioni urinar konsiderohet i perseritur kur ka:

• 2 ose me shume episode brenda 6 muajve; ose
• 3 ose me shume episode brenda 12 muajve.

Infeksioni mund te jete:

• riinfeksion – nje infeksion i ri, shpesh nga nje bakter tjeter ose nje episod i ri me te njejtin lloj bakteri;
• relaps – infeksioni rikthehet shpejt pas trajtimit dhe mund te jete shkaktuar nga i njejti mikroorganizem.

Kur simptomat rikthehen shume shpejt pas perfundimit te antibiotikut, sidomos brenda rreth dy javesh, urokultura dhe antibiograma behen vecanerisht te rendesishme.

Pse perseriten infeksionet urinare?

Shumica e cistiteve bakteriale shkaktohen nga bakteret e zones intestinale, vecanerisht Escherichia coli, qe mund te kalojne drejt uretres dhe fshikezes.

Kjo nuk do te thote se infeksioni vjen domosdoshmerisht nga “higjiena e keqe”. Anatomia, aktiviteti seksual, hormonet, zbrazja e fshikezes dhe faktore te tjere ndikojne ne rrezik.

Faktore qe mund te rrisin rrezikun tek grate

• marredheniet seksuale;
• perdorimi i spermicideve;
• histori e infeksioneve urinare te perseritura;
• ndryshimet hormonale gjate peri-menopauzes dhe pas menopauzes;
• zbrazje jo e plote e fshikezes;
• prolaps ose probleme te tjera funksionale te traktit urinar;
• gure ne veshka ose fshikeze;
• anomali anatomike te traktit urinar;
• kateter urinar;
• disa semundje qe ndikojne imunitetin ose zbrazjen urinare.

Po diabeti?

Diabeti mund ta beje nje infeksion urinar me kompleks, sidomos kur kontrolli i glukozes eshte i dobet ose ekzistojne komplikacione te tjera. Megjithate, jo cdo person me diabet zhvillon UTI te perseritura.

Po tek meshkujt?

Infeksionet e perseritura tek meshkujt kerkojne vleresim me te kujdesshem per probleme si prostata e zmadhuar, retensioni urinar, prostatiti, guret ose anomalite strukturore.

Si konfirmohet nje infeksion urinar i perseritur?

Tek nje person me episode te perseritura, urokultura eshte nje nga testet me te rendesishme.

Ajo mund te tregoje:

• nese ka rritje bakteriale;
• cili bakter eshte i pranishem;
• ndaj cilave antibiotike eshte i ndjeshem ose rezistent.

Kur eshte e mundur dhe gjendja klinike e lejon, mostra merret perpara fillimit te antibiotikut.

Nese pacienti eshte shume i semure ose dyshohet pielonefrit ose sepsis, trajtimi nuk duhet vonuar vetem per te pritur rezultatin perfundimtar te kultures.

A mjafton analiza e zakonshme e urines?

Analiza e urines mund te tregoje leukocite, nitrite, gjak dhe shenja te tjera qe mbeshtesin diagnozen, por tek infeksionet e perseritura urokultura jep informacion me specifik.

A duhet te behet gjithmone eko, CT ose cistoskopi?

Jo. Tek nje grua e re me cistit te perseritur tipik dhe pa faktore rreziku, nje hetim i gjere rutine me cistoskopi dhe imazheri zakonisht ka rendiment te ulet.

Hetimet e metejshme mund te jene me te arsyeshme kur ka:

• infeksione te perseritura te veshkave;
• gjak te vazhdueshem ne urine;
• dyshim per gure;
• veshtiresi ne zbrazjen e fshikezes;
• retension urinar;
• funksion renal jonormal;
• infeksione qe rikthehen shume shpejt me te njejtin mikroorganizem;
• mikroorganizma jo tipike;
• pergjigje jo te zakonshme ndaj trajtimit;
• dyshim per anomali te traktit urinar.

Nje nga ekzaminimet qe mund te perdoret sipas rastit eshte eko e aparatit urinar.

Cfare mund te beni per te ulur rrezikun e perseritjes?

Parandalimi duhet te pershtatet me faktoret individuale te rrezikut.

1. Pini lengje ne menyre adekuate

Nese pini shume pak lengje, rritja e marrjes se ujit mund te ndihmoje.

Studimet kane treguar perfitim sidomos tek grate para menopauzes me UTI te perseritura qe konsumonin me pak se rreth 1.5 litra lengje ne dite.

Kjo nuk do te thote se cdo pacient duhet te pije 2-3 litra me detyrim. Nevoja ndryshon dhe personat me insuficience kardiake, semundje renale ose kufizime te lengjeve duhet te ndjekin keshillen e mjekut.

2. Mos e mbani urinen per periudha shume te gjata

Urinoni kur keni nevoje dhe perpiquni te zbrazni fshikezen normalisht.

3. Rishikoni spermicidet

Perdorimi i spermicideve lidhet me rritje te riskut te UTI tek disa gra. Nese infeksionet perseriten, diskutoni me gjinekologun alternativa kontraceptive.

4. Po urinimi pas marredhenieve seksuale?

Eshte nje mase e thjeshte dhe me risk te ulet, por evidence qe parandalon ne menyre te sigurt UTI eshte e kufizuar. Nuk duhet paraqitur si garanci kunder infeksionit.

5. Shmangni irritimin e panevojshem vaginal

Dushet vaginale dhe produktet irrituese intime zakonisht nuk jane te nevojshme dhe mund te shqetesojne mukozen ose floren vaginale.

A ndihmon cranberry ose boronica e kuqe?

Cranberry eshte studiuar per parandalimin e UTI te perseritura.

Evidence moderne sugjeron se produktet me cranberry mund te ulin modestisht rrezikun e infeksioneve simptomatike tek disa gra me UTI te perseritura, por formulimet, dozat dhe permbajtja e proantocianidinave ndryshojne shume midis produkteve.

Prandaj cranberry mund te diskutohet si opsion parandalues, por nuk trajton nje infeksion bakterial aktiv dhe nuk zevendeson antibiotikun kur ai indikohet.

Po D-mannose dhe probiotiket?

D-mannose

D-mannose u promovua per vite si suplement per UTI te perseritura, por nje studim i madh i randomizuar i publikuar ne vitin 2024 nuk tregoi ulje domethenese te episodeve te UTI tek grate qe e merrnin cdo dite.

Per kete arsye nuk do ta konsideroja nje metode te provuar parandalimi dhe nuk duhet t’i premtohet pacientit se parandalon UTI.

Probiotiket

Disa shtame te Lactobacillus jane studiuar, por rezultatet jane te perziera dhe nuk kemi evidence te mjaftueshme per te rekomanduar nje produkt, doze ose kohezgjatje standarde per te gjithe pacientet.

Estrogeni vaginal pas menopauzes

Pas menopauzes, renia e estrogenit mund te ndryshoje mukozen vaginale dhe mikrobiomen lokale dhe te rrise predispoziten per UTI.

Tek grate ne peri-menopauze ose pas menopauzes me UTI te perseritura, estrogeni vaginal ne doze te ulet mund te reduktoje perseritjet dhe rekomandohet nga udhezimet moderne kur eshte i pershtatshem.

Cfare eshte methenamine hippurate?

Methenamine hippurate eshte nje antiseptik urinar qe mund te perdoret per parandalimin e UTI te perseritura tek disa gra jo shtatzena, pasi infeksioni aktual eshte trajtuar.

NICE e konsideron nje alternative te mundshme ndaj profilaksise se perditshme me antibiotike kur masat e tjera nuk kane funksionuar ose nuk jane te pershtatshme.

Nuk eshte trajtim per nje episod akut te UTI dhe nuk eshte i pershtatshem per cdo pacient.

Kur perdoret profilaksia me antibiotike?

Antibiotiket profilaktike mund te reduktojne ndjeshem perseritjen e cistitit, por perdorimi afatgjate ka edhe rreziqe:

• rezistence bakteriale;
• efekte anesore;
• reaksione alergjike;
• ndryshim te mikrobiomes;
• komplikacione specifike te disa antibiotikeve.

Per kete arsye zakonisht konsiderohen pasi jane provuar masa me pak invazive dhe pasi eshte konfirmuar se episodet jane vertet UTI.

Profilaksia pas marredhenieve seksuale

Nese episodet lidhen qarte me marredheniet seksuale, mjeku mund te konsideroje nje doze antibiotiku pas ekspozimit seksual, ne vend te antibiotikut cdo dite.

Profilaksia e vazhdueshme

Ne raste te zgjedhura mund te perdoret nje doze e ulet antibiotiku per nje periudhe te caktuar. Zgjedhja duhet te bazohet ne kulturat e meparshme, alergjite, funksionin renal, rezistencen lokale dhe efekte anesore.

Po vetetrajtimi?

Disa paciente me UTI te dokumentuara dhe simptoma shume tipike mund te kene nje plan “self-start” te percaktuar paraprakisht nga mjeku.

Kjo nuk do te thote blerje dhe marrje e antibiotikeve ne menyre te pakontrolluar sa here shfaqet djegie urinare.

Baktere ne urine pa simptoma: a duhen antibiotike?

Zakonisht jo tek grate jo shtatzena.

Bakteriuria asimptomatike do te thote se ne urokulture gjenden baktere, por personi nuk ka simptoma te UTI.

Tek grate e shendetshme jo shtatzena, trajtimi me antibiotike zakonisht nuk rekomandohet sepse nuk sjell perfitim dhe mund te rrise rezistencen bakteriale.

Dy nga perjashtimet me te rendesishme jane:

• shtatzania;
• disa procedura urologjike invazive ku pritet demtim i mukozes.

Infeksionet urinare te perseritura ne shtatzani

Shtatzania kerkon qasje te vecante sepse UTI dhe pielonefriti mund te kene pasoja me serioze per nenen dhe shtatzanine.

Screening per bakteriuri asimptomatike

Rekomandohet urokulture nje here heret ne kujdesin prenatal, edhe nese gruaja nuk ka simptoma.

Nese urokultura fillestare eshte negative, aktualisht nuk ka evidence te mjaftueshme per te rekomanduar screening te perseritur rutinor ne cdo tremujor tek te gjitha grate.

Nese ka simptoma

Kur nje grua shtatzene ka djegie ne urinim, urgjence ose simptoma te tjera te cistitit, duhet te vleresohet dhe zakonisht kryhet urokulture.

Zgjedhja e antibiotikut behet sipas:

• urokultures dhe antibiogrames;
• javes se shtatzanise;
• alergjive;
• rezistences bakteriale;
• faktoreve individuale te pacientes.

Antibiotiket nuk duhet te zgjidhen vetem nga nje liste ne internet.

Po UTI e perseritur gjate shtatzanise?

Pas nje infeksioni te perseritur, obstetri mund te konsideroje profilaksi antimikrobiale per pjesen e mbetur te shtatzanise ne raste te zgjedhura, duke zgjedhur nje antibiotik ndaj te cilit bakteri i izoluar eshte i ndjeshem.