PSA Total dhe PSA e Lirë: Çfarë Tregojnë Analizat e Prostatës?
Përgjigjja e shkurtër
PSA (antigjeni specifik i prostatës) është një proteinë që matet në gjak dhe përdoret për vlerësimin e prostatës. PSA e lartë nuk do të thotë automatikisht kancer, sepse rritet edhe nga zmadhimi beninj, inflamacioni dhe faktorë të tjerë. Vendimi për hetim të mëtejshëm merret me mjekun, sipas moshës, vlerës, historisë familjare, simptomave dhe preferencave.
Kur kërkohet PSA?
PSA mund të përdoret në diskutimet për depistimin e kancerit të prostatës dhe në ndjekjen pas trajtimit. Vendimi për testim rutinë duhet të jetë i informuar, pasi testet mund të identifikojnë edhe tumore që mund të mos shkaktojnë probleme gjatë jetës. Simptomat urinare nuk do të thonë automatikisht se ekziston kancer.
Çfarë ndryshimi ka PSA total nga PSA e lirë?
PSA total përfshin format e PSA në qarkullim. Përqindja e PSA së lirë ndaj PSA total mund të ndihmojë në disa raste me vlera të ndërmjetme, por nuk diagnostikon ose përjashton vetë kancerin. Nuk ka prag unik të vlefshëm për çdo moshë dhe laborator.
Pse mund të dalë e lartë?
Zmadhimi beninj i prostatës, prostatiti, infeksioni urinar, manipulime urologjike dhe faktorë të tjerë ndikojnë te PSA. Një rezultat i lartë, veçanërisht në një pacient pa simptoma, mund të kërkojë përsëritje në kushtet e duhura përpara testeve shtesë, sipas mjekut.
Çfarë ndodh pas një PSA të lartë?
Urologu mund të vlerësojë trendin e PSA, historinë familjare, ekzaminimin klinik, kalkulatorë rreziku dhe MRI të prostatës. Biopsia nuk është hapi automatik për çdo rezultat të lartë; vendimi bazohet në rrezikun e përgjithshëm.
Kur duhet kontroll urgjent?
Pamundësia për të urinuar, temperatura me dhimbje të forta dhe përkeqësimi i gjendjes kërkojnë kontroll urgjent. PSA vetë zakonisht nuk është test emergjent.
Pyetje të shpeshta
A mjafton rezultati i një analize për diagnozë?
Jo. Diagnoza kërkon interpretim sipas gjendjes dhe mund të nevojiten teste të tjera.
Çfarë bëj kur analiza është jonormale?
Diskutoni me mjekun arsyen e testimit dhe çfarë kontrolli është i nevojshëm.
Lexoni edhe: Testi PSA – udhëzues; Gleason 4+3; Prostate Treatment Options (anglisht).
Burim: EAU Prostate Cancer – Diagnostic Evaluation.
Rreth autores
Dr. Albana Greca, MD, MMedSc — Mjeke e Familjes dhe autore mjekësore në PyetMjekun.
Materiali ka karakter edukativ; interpretimi i analizave është individual.
Vazhdo biseden me mjekun
You must login or register to add a new comment .