Cfare eshte artriti reaktiv?

Artriti reaktiv eshte nje forme e spondiloartritit inflamator qe mund te shfaqet pas nje infeksioni bakterial ne nje pjese tjeter te organizmit.

Infeksioni fillestar zakonisht prek:

• traktin gjenital ose urinar;
• ose aparatin gastrointestinal.

Pas infeksionit, sistemi imunitar mund te vazhdoje nje pergjigje inflamatore qe prek nyjet, tendinat, syte, lekuren dhe struktura te tjera.

A quhet ende Sindromi Reiter?

Termi “Sindromi Reiter” mund te gjendet ende ne materiale te vjetra, por sot preferohet termi artrit reaktiv.

Ne te kaluaren gjendja pershkruhej shpesh me triaden:

• artrit;
• uretrit;
• konjuktivit.

Megjithate, shume paciente nuk i kane te treja simptomat dhe ato mund te shfaqen ne kohe te ndryshme.

Cilat infeksione mund te shkaktojne artrit reaktiv?

Simptomat e artritit zakonisht fillojne rreth 1-6 jave pas infeksionit.

Infeksionet seksualisht te transmetueshme

Shkaktari gjenital me i njohur eshte:

• Chlamydia trachomatis.

Infeksioni me klamidia mund te jete pa simptoma, ndaj nje person mund te mos kujtoje ndonje episod uretriti ose cerviciti perpara artritit.

Lexoni edhe informacionin per klamidian dhe udhezuesin per infeksionet seksualisht te transmetueshme .

Infeksionet gastrointestinale

Artriti reaktiv mund te shfaqet pas nje gastroenteriti nga baktere si:

• Salmonella;
• Shigella;
• Campylobacter;
• Yersinia;
• ne disa raste Clostridioides difficile.

Cilat jane simptomat?

Artriti zakonisht fillon relativisht papritur dhe shpesh prek nje numer te vogel nyjesh ne menyre asimetrike.

Me shpesh preken:

• gjunjet;
• kycet e kembeve;
• gishtat e kembeve;
• shputat;
• me rralle nyje te tjera.

Nyja mund te jete:

• e dhimbshme;
• e enjtur;
• e ngrohte;
• e veshtire per t’u levizur.

Per dhimbjen dhe enjtjen e gjurit mund te lexoni edhe udhezuesin per dhimbjen e gjurit .

Cfare eshte daktiliti?

Ndonjehere inflamohet i gjithe gishti i dores ose i kembes dhe ai merr pamje te enjtur ne forme “sallami”. Kjo quhet daktilit.

Cfare eshte enteziti?

Enteziti eshte inflamacioni ne vendin ku nje tendine ose ligament lidhet me kocken.

Tek artriti reaktiv mund te preket sidomos:

• tendina e Akilit;
• zona nen thember;
• fascia plantare.

Kjo mund te shkaktoje dhimbje te thembres, sidomos gjate ecjes.

A mund te shkaktoje dhimbje mesi?

Po. Tek disa paciente inflamohen nyjet sakroiliake ne pjesen e poshtme te shpines.

Dhimbja mund te jete me e keqe pas qendrimit pa levizur dhe te permiresohet disi me levizje.

Simptomat urinare dhe gjenitale

Kur gjendja lidhet me infeksion gjenital, mund te kete:

• djegie ose dhimbje gjate urinimit;
• sekrecione nga uretra;
• uretrit;
• cervicit tek grate;
• dhimbje ose shqetesim gjenital.

Megjithate, infeksioni fillestar mund te kete qene krejtesisht pa simptoma.

Si mund te preken syte?

Inflamacioni i syrit mund te shfaqet ne forma te ndryshme.

Konjuktiviti

Mund te shkaktoje:

• skuqje te syrit;
• lotim;
• irritim.

Uveiti anterior

Uveiti eshte me serioz dhe mund te shkaktoje:

• dhimbje ne sy;
• ndjeshmeri te forte ndaj drites;
• skuqje;
• turbullim ose ulje te shikimit.

Cfare ndryshimesh mund te shfaqen ne lekure dhe goje?

Artriti reaktiv mund te shoqerohet me:

• ulcera te vogla ne goje, shpesh pa dhimbje;
• lezione ne organet gjenitale;
• skuqje dhe trashje te lekures ne shuplaka ose shputa;
• ndryshime te thonjve.

Nje forme karakteristike e skuqjes ne shuplaka dhe shputa quhet keratoderma blennorrhagicum.

Si diagnostikohet artriti reaktiv?

Nuk ekziston nje test i vetem qe konfirmon artritin reaktiv.

Diagnoza bazohet ne kombinimin e:

• simptomave te nyjeve;
• historise se nje infeksioni ne javet e meparshme;
• ekzaminimit fizik;
• analizave per infeksionin shkaktar;
• perjashtimit te semundjeve te tjera.

Mjeku mund te kerkoje analiza te ndryshme sipas situates.

Analizat e gjakut

Mund te perfshijne:

• CRP;
• eritrosedimentin – ESR;
• hemogramen;
• HLA-B27 ne raste te zgjedhura;
• analiza per diagnoza alternative kur jane te nevojshme.

CRP dhe ESR mund te tregojne inflamacion, por nuk jane specifike per artritin reaktiv.

Testimi per klamidia dhe infeksione te tjera seksuale

Kur ekziston mundesia e nje infeksioni gjenital, mund te behet test NAAT nga:

• urina;
• material vaginal ose cervikal;
• uretra;
• rektumi ose fyti ne varesi te ekspozimit seksual.

Kur diagnostikohet klamidia, zakonisht rekomandohet edhe vleresim per infeksione te tjera seksualisht te transmetueshme sipas profilit te rrezikut.

Gonorrea nuk eshte shkaktari klasik i artritit reaktiv ne te njejten menyre si klamidia, por mund te shkaktoje artrit infektiv te diseminuar dhe duhet dalluar nga gjendjet e tjera.

Lexoni edhe informacionin per gonorrene .

Analizat e feceve

Nese pacienti ka ende diarre ose ka pasur nje infeksion gastrointestinal te afert, mund te kerkohen analiza mikrobiologjike te feceve.

Megjithate, ne momentin qe artriti shfaqet, infeksioni fillestar mund te jete zhdukur. Prandaj nje rezultat negativ nuk e perjashton gjithmone nje infeksion te meparshem si shkaktar.

Cfare do te thote HLA-B27 pozitiv?

HLA-B27 eshte nje variant gjenetik qe shoqerohet me disa forma te spondiloartritit, perfshire artritin reaktiv.

Prania e tij mund te lidhet me:

• rrezik me te larte per zhvillimin e semundjes;
• simptoma me te zgjatura tek disa paciente;
• perfshirje sakroiliake ose aksiale.

Pse mund te merret leng nga nyja?

Nje nyje shume e enjtur mund te kerkoje artrocenteze, pra marrjen e lengut sinovial me age.

Qellimi kryesor eshte te perjashtohen diagnoza te tjera qe mund te jene me urgjente, sidomos:

• artriti septik;
• gouta;
• pseudogouta.

A nevojitet radiografi ose MRI?

Imazheria nuk konfirmon e vetme artritin reaktiv.

Ne fazat e hershme radiografia mund te jete normale.

Sipas simptomave, mjeku mund te perdore:

• radiografi per te perjashtuar shkaqe te tjera ose per semundje te zgjatur;
• ekografi per sinovit ose entezit;
• MRI per sakroiliit ose inflamacion qe nuk shihet mire ne radiografi.

Si trajtohet artriti reaktiv?

Trajtimi varet nga ashpersia, numri i nyjeve te prekura, simptomat jashte nyjeve dhe nese infeksioni fillestar eshte ende aktiv.

1. Anti-inflamatoret jo-steroide

NSAID si ibuprofeni, naprokseni ose barna te tjere te kesaj klase perdoren shpesh si trajtimi fillestar per:

• dhimbjen;
• enjtjen;
• inflamacionin.

Ato nuk jane te pershtatshme per cdo pacient. Kujdes i vecante nevojitet tek personat me semundje te veshkave, ulcera, gjakderdhje gastrointestinale, disa semundje te zemres ose trajtim me antikoagulante.

2. Kortikosteroidet

Kur nje ose disa nyje jane shume te inflamuara, mjeku mund te perdore injeksion kortikosteroidi ne nyje pasi te jete perjashtuar infeksioni.

Ne raste me te renda mund te perdoren kortikosteroide sistemike per nje periudhe te kufizuar.

3. Fizioterapia dhe aktiviteti fizik

Gjate fazes shume akute nyja mund te kete nevoje per pushim relativ, por qendrimi i zgjatur pa levizur mund te coje ne dobesim dhe ngurtesim.

Pas uljes se inflamacionit, fizioterapia mund te ndihmoje ne:

• rikthimin e levizshmerise;
• forcimin e muskujve;
• ruajtjen e funksionit te nyjes;
• menaxhimin e entezitit dhe dhimbjes se shpines.

4. DMARD per semundje te zgjatur

Nese artriti vazhdon ose perseritet pavaresisht trajtimit fillestar, reumatologu mund te konsideroje barna modifikuese te semundjes si:

• sulfasalazina;
• metotreksati ne raste te zgjedhura.

Tek semundja kronike dhe rezistente mund te konsiderohen edhe terapi biologjike, perfshire frenues te TNF, nen kujdesin e reumatologut.

A duhen antibiotike?

Kjo eshte nje nga pikat qe krijon me shume konfuzion.

Kur ka klamidia aktive

Nese testimi tregon nje infeksion aktiv me Chlamydia trachomatis, ai duhet trajtuar sipas protokollit per klamidian.

Partneret seksuale gjithashtu duhet te vleresohen dhe trajtohen kur eshte e nevojshme per te parandaluar riinfektimin.

Pas diagnozes se klamidias rekomandohet gjithashtu vleresim per IST te tjera sipas udhezimeve.

Po pas Salmonella ose Campylobacter?

Nese infeksioni intestinal ka kaluar tashme, dhenia e antibiotikeve vetem per te trajtuar artritin reaktiv zakonisht nuk eshte e dobishme.

Nese infeksioni gastrointestinal eshte ende aktiv ose ka arsye te tjera per antibiotik, trajtimi vendoset sipas mikroorganizmit dhe gjendjes klinike.

A mund te trajtohen simptomat ne sy dhe lekure?

Po, por trajtimi ndryshon sipas problemit.

Konjuktiviti i lehte mund te jete vetekufizues, ndersa uveiti kerkon vleresim dhe trajtim nga okulisti.

Lezionet e lekures mund te kerkojne trajtim lokal ose sistemik ne varesi te rendeses.

Sa zgjat artriti reaktiv?

Tek shume paciente simptomat permiresohen brenda disa javesh ose muajsh.

Megjithate, tek nje pjese e pacienteve mund te kete:

• kriza te perseritura;
• artrit te zgjatur;
• entezit kronik;
• dhimbje sakroiliake ose spondiloartrit kronik.

HLA-B27 pozitiv, semundja me e rende ne fillim dhe disa infeksione mund te lidhen me rrezik me te larte per ecuri te zgjatur.

Kur duhet te vizitoheni tek reumatologu?

Vleresimi specialist rekomandohet sidomos kur:

• diagnoza nuk eshte e qarte;
• artriti zgjat me shume se disa jave;
• ka kriza te perseritura;
• preken disa nyje;
• ka dhimbje te vazhdueshme sakroiliake ose shpine;
• NSAID nuk kontrollojne simptomat;
• mund te nevojitet DMARD ose terapi biologjike.

A mund te parandalohet?

Nuk mund te parandalohet cdo rast, por mund te ulet rreziku i disa infeksioneve qe e shkaktojne.

Per infeksionet seksualisht te transmetueshme

• perdorni prezervativ ne menyre korrekte;
• beni testim per IST kur ka rrezik;
• trajtoni infeksionin e diagnostikuar;
• sigurohuni qe partneret te vleresohen dhe trajtohen kur duhet.

Per infeksionet gastrointestinale

• lani duart rregullisht;
• gatuani mishin ne menyre te sigurt;
• shmangni kontaminimin e kryqezuar te ushqimeve;
• ruani ushqimet ne temperature te pershtatshme;
• perdorni uje dhe ushqime te sigurta.

Pyetje te shpeshta