Pse humbja e peshes mund te ndihmoje tek diabeti tip 2?

Tek shume persona me diabet tip 2 ekziston rezistence ndaj insulines. Kjo do te thote se indet e trupit nuk i pergjigjen insulines ne menyre aq efektive sa duhet.

Yndyra e tepert, vecanerisht ajo abdominale dhe yndyra e grumbulluar ne organe si melcia, lidhet me rezistence me te madhe ndaj insulines.

Humbja e peshes mund te:

• permiresoje ndjeshmerine ndaj insulines;
• ule glukozen dhe HbA1c;
• ule tensionin arterial;
• permiresoje trigliceridet dhe faktore te tjere metabolike;
• ule yndyren ne melci;
• zvogeloje nevojen per disa barna;
• permiresoje levizshmerine dhe cilesine e jetes.

Per nje pasqyre me te gjere mund te lexoni edhe komplikacionet e diabetit dhe rendesine e kontrollit afatgjate.

Sa peshe duhet te humbet nje person me diabet?

Nuk ka nje objektiv te vetem per te gjithe.

Tek personat me diabet tip 2 dhe mbipeshe ose obezitet, nje humbje prej rreth 5-7% te peshes fillestare mund te permiresoje kontrollin metabolik.

Humbja mbi 10% zakonisht shoqerohet me perfitime me te medha metabolike dhe mund te rrise mundesine e remisionit tek disa persona.

Objektivi duhet te marre parasysh:

• peshen fillestare;
• BMI dhe shperndarjen e yndyres;
• moshen;
• llojin dhe kohezgjatjen e diabetit;
• semundjet shoqeruese;
• barnat;
• masen muskulore;
• mundesine per ta mbajtur humbjen ne afat te gjate.

A mund te “zhduket” diabeti tip 2 pas humbjes se peshes?

Termi mjekesor i sakte eshte remision i diabetit tip 2, jo sherim.

Nje perkufizim i pranuar nderkombetarisht eshte:

• HbA1c nen 6.5%;
• per te pakten 3 muaj;
• pa perdorur barna per uljen e glukozes.

Remisioni eshte me i mundshem tek disa persona kur:

• diabeti tip 2 eshte diagnostikuar relativisht heret;
• arrihet humbje e konsiderueshme dhe e qendrueshme e peshes;
• funksioni i qelizave beta te pankreasit eshte ende relativisht i ruajtur.

Per te kuptuar lidhjen mes HbA1c dhe glukozes mesatare mund te perdorni kalkulatorin HbA1c ne estimated average glucose.

Po tek diabeti tip 1?

Diabeti tip 1 nuk shkaktohet nga obeziteti dhe humbja e peshes nuk e vendos diabetin tip 1 ne remision.

Megjithate, nje person me diabet tip 1 mund te kete mbipeshe ose obezitet si cdo person tjeter.

Kur ekziston peshe e tepert, humbja e saj mund te:

• permiresoje ndjeshmerine ndaj insulines;
• ule riskun kardiovaskular;
• permiresoje tensionin dhe lipidet;
• ule nevojat per insuline tek disa persona.

Per nje shpjegim me te zgjeruar rreth veshtiresive me peshen gjate trajtimit me insuline mund te lexoni pse humbja e peshes mund te jete me e veshtire gjate trajtimit me insuline.

Kur humbja e peshes tek diabeti eshte shenje alarmi?

Jo cdo humbje peshe eshte e dobishme.

Humbja e pashpjeguar dhe e paqellimshme e peshes mund te jete shenje e diabetit te pakontrolluar ose mungeses se insulines.

Mund te shoqerohet me:

• etje te madhe;
• urinim te shpeshte;
• lodhje;
• uri te shtuar;
• shikim te turbullt;
• glukoze te larte;
• ketone ne raste me mungese te konsiderueshme insuline.

Nese pesha po bie pa e synuar, sidomos shpejt, duhet vleresim mjekesor dhe jo thjesht vazhdim i dietes.

Si vleresohet pesha: a mjafton BMI?

BMI llogaritet:

BMI = pesha ne kilogram / gjatesia ne metra ne katror

Por BMI nuk mat direkt yndyren trupore dhe nuk tregon se ku ndodhet yndyra.

Mund te jete me pak i sakte tek:

• persona me mase te madhe muskulore;
• persona me mase muskulore shume te ulet;
• grupe me perberje trupore te ndryshme.

Matja e belit ose raporti bel-gjatesi mund te jape informacion shtese per yndyren abdominale.

Mund te perdorni kalkulatorin BMI dhe waist-to-height ratio per diabetin.

Si mund te humbet pesha ne menyre te sigurt?

Parimi baze eshte krijimi i nje deficiti energjetik qe mund te mbahet ne kohe, pa demtuar ushqyerjen dhe pa rritur rrezikun e hipoglicemise.

Nuk ekziston nje raport i vetem karbohidratesh, yndyrash dhe proteinash qe eshte ideal per cdo person me diabet.

Nje plan i shendetshem zakonisht thekson:

• perime;
• fruta te plota ne porcione te pershtatshme;
• bishtajore;
• drithera integrale sipas planit individual;
• peshk;
• mish te paperpunuar dhe burime te tjera proteinash;
• arra dhe fara;
• yndyra kryesisht te pangopura;
• uje ne vend te pijeve me sheqer.

Duhet te kufizohen sidomos:

• pijet me sheqer;
• ushqimet shume te perpunuara;
• sasi te medha te ushqimeve me densitet te larte kalorik;
• sheqernat e shtuara;
• yndyrat e ngopura ne sasi te tepert.

Per nje udhezues praktik mund te lexoni si ndertohet nje plan ushqimor i shendetshem per diabetin.

A eshte dieta low-carb e detyrueshme?

Jo.

Nje plan me me pak karbohidrate mund t’i pershtatet disa personave, por humbja e peshes mund te arrihet edhe me modele te tjera ushqimore kur krijohet deficit energjetik dhe plani mund te mbahet ne afat te gjate.

Po dietat me shume pak kalori?

Dietat low-energy ose very-low-energy mund te perdoren ne programe te strukturuara per persona te zgjedhur, perfshire programe per remision te diabetit tip 2.

Ato nuk duhet te improvizohen pa mbikeqyrje, vecanerisht tek personat qe marrin insuline, sulfonilure ose barna te tjera qe mund te kerkojne pershtatje.

Per kete teme mund te lexoni kur dietat per humbje te shpejte ne peshe mund te jene te pasigurta dhe kur mund te perdoren nen mbikeqyrje.

A duhet nje person me diabet te haje patjeter 3 vakte dhe 2 mesvakte?

Jo.

Nuk ka nje numer universal vaktesh qe eshte i detyrueshem per cdo person me diabet.

Koha dhe numri i vakteve varen nga:

• lloji i diabetit;
• barnat dhe insulina;
• orari i punes;
• aktiviteti fizik;
• preferencat;
• rreziku per hipoglicemi;
• objektivat e peshes.

Disa persona funksionojne mire me tre vakte, te tjere kane nevoje per nje organizim tjeter. Mesvaktet nuk duhet te shtohen automatikisht nese nuk jane te nevojshme.

Cfare roli ka aktiviteti fizik?

Aktiviteti fizik ndihmon shendetin edhe kur pesha nuk ndryshon shume.

Mund te:

• rrise ndjeshmerine ndaj insulines;
• ule glukozen;
• ndihmoje ruajtjen e mases muskulore gjate humbjes se peshes;
• permiresoje tensionin arterial;
• permiresoje shendetin kardiovaskular;
• ndihmoje ne mbajtjen e peshes se humbur.

Per shume te rritur synohen te pakten rreth 150 minuta aktivitet aerobik me intensitet te moderuar ne jave, te shperndara gjate javes, bashke me ushtrime force kur jane te pershtatshme.

Personat qe kane komplikacione te diabetit, semundje zemre, neuropati, probleme te kembeve ose retinopati te avancuar mund te kene nevoje per pershtatje te aktivitetit.

Humbja e peshes dhe rreziku per hipoglicemi

Kur nje person ul kalorite, humbet peshe ose rrit aktivitetin fizik, nevojat per disa barna mund te ndryshojne.

Rreziku eshte vecanerisht i rendesishem tek personat qe perdorin:

• insuline;
• sulfonilure;
• barna te tjera qe mund te shkaktojne hipoglicemi.

Per te kuptuar objektivat dhe hipoglicemine mund te lexoni vlerat e sheqerit ne gjak tek diabeti dhe kur duhet vepruar.

A ndikojne barnat e diabetit tek pesha?

Po. Efekti mbi peshen ndryshon sipas klases se barit.

Disa terapi, si insulina dhe sulfonilurete, mund te shoqerohen me shtim ne peshe tek disa paciente.

Barna te tjera jane relativisht neutrale ndaj peshes ose mund te ndihmojne ne humbjen e saj.

Tek personat me diabet tip 2 dhe mbipeshe ose obezitet, barnat me efekt te favorshem ne peshe mund te jene pjese e planit modern te trajtimit.

GLP-1 dhe GIP/GLP-1

Disa barna nga grupi GLP-1 receptor agonists dhe dual GIP/GLP-1 receptor agonists mund te ulin glukozen dhe te ndihmojne ne humbjen e peshes.

Ato nuk jane te pershtatshme per cdo person dhe vendimi varet nga:

• lloji i diabetit;
• semundjet shoqeruese;
• efektet anesore;
• barnat e tjera;
• kostoja dhe disponueshmeria;
• objektivat individuale.

Nuk duhet te blihen ose perdoren pa vleresim dhe ndjekje mjekesore.

Pse mund te shtohet pesha pas fillimit te insulines?

Para diagnozes ose kur diabeti eshte shume i pakontrolluar, glukoza mund te humbet ne urine dhe organizmi mund te humbase kalori dhe peshe.

Kur fillon trajtimi me insuline dhe metabolizmi permiresohet, nje pjese e peshes se humbur mund te rikthehet.

Gjithashtu, hipoglicemite e shpeshta qe kerkojne marrje shtese te ushqimit dhe dozat e insulines me te larta se nevojat mund ta bejne kontrollin e peshes me te veshtire.

Nuk eshte e sakte te shpjegohet kjo thjesht duke thene se insulina eshte “hormon rritjeje”.

A mund te perdoret kirurgjia metabolike?

Po, tek persona te zgjedhur me diabet tip 2 dhe obezitet.

Kirurgjia metabolike mund te:

• shkaktoje humbje te konsiderueshme dhe afatgjate te peshes;
• permiresoje ndjeshem HbA1c;
• ule nevojen per barna;
• coje ne remision te diabetit tip 2 tek disa paciente;
• permiresoje faktore te tjere te riskut kardiometabolik.

Sipas udhezimeve moderne, ajo mund te merret ne konsiderate tek disa persona me diabet tip 2 dhe BMI 30 kg/m2 ose me shume, nese jane kandidate te pershtatshem per kirurgji.

Vendimi duhet te merret ne nje ekip me eksperience ne diabet, obezitet dhe kirurgji metabolike, sepse pas operacionit nevojitet ndjekje afatgjate ushqimore dhe mjekesore.

Si mbahet pesha pasi humbet?

Mbajtja e peshes eshte pjese e trajtimit, jo thjesht faza pas dietes.

Mund te ndihmojne:

• monitorimi periodik i peshes;
• aktiviteti fizik i rregullt;
• ruajtja e struktures se ushqyerjes qe funksionoi;
• gjumi i mjaftueshem;
• mbeshtetja profesionale;
• rishikimi i barnave kur eshte e nevojshme.

Rikthimi i nje pjese te peshes nuk duhet trajtuar si deshtim personal. Obeziteti eshte gjendje kronike dhe shpesh kerkon menaxhim afatgjate.