Cfare eshte kanceri anal?

Kanceri anal eshte kancer qe formohet ne indet e anusit.

Anusi eshte pjesa e fundit e traktit tretes, ku feçet largohen nga organizmi. Ai lidhet me rektumin nepermjet kanalit anal.

Kanceri anal nuk eshte i njejte me:

• kancerin e kolonit;
• kancerin e rektumit;
• hemorroidet;
• fissuren anale;
• abscesin ose fistulen anale.

Kanceri anal dhe kanceri i rektumit jane anatomikisht afer, por biologjia, stadifikimi dhe trajtimi i tyre mund te jene shume te ndryshem.

Cili eshte dallimi mes kanalit anal dhe lekures perianale?

Kanceri anal mund te filloje ne mukozen e kanalit anal ose ne lekuren perianale prane hapjes anale.

Ky dallim ka rendesi sepse disa tumore shume te vegjel te lekures perianale qe nuk perfshijne sfinkterin mund te trajtohen me excision lokal.

Ne te kundert, shumica e squamous cell cancers te kanalit anal trajtohen me chemoradiation.

Cili eshte lloji me i zakonshem i kancerit anal?

Squamous cell carcinoma eshte lloji me i zakonshem i kancerit anal.

Ky tumor zhvillohet nga qelizat skuamoze dhe eshte forma qe lidhet me shpesh me HPV.

Adenocarcinoma

Anal adenocarcinoma eshte shume me e rralle dhe nuk trajtohet domosdoshmerisht sipas te njejtit algoritëm si squamous cell carcinoma.

Tumore te tjera te rralla

Zona anale mund te preket edhe nga melanoma, neuroendocrine carcinoma dhe tumore te tjera te rralla. Keto kane trajtim dhe prognoze te ndryshme.

Cfare eshte anal HSIL dhe a eshte kancer?

Anal HSIL, ose high-grade squamous intraepithelial lesion, eshte nje lezion prekanceroz dhe nuk eshte e njejta gje me kancerin invaziv anal.

HSIL eshte termi modern per ndryshime qe ne literatura me te vjetra mund te quhen:

• AIN 2;
• AIN 3;
• high-grade anal intraepithelial neoplasia.

Qelizat jane jonormale, por nuk kane pushtuar ende indet ne menyren e nje kanceri invaziv.

HSIL mund te jete plotesisht pa simptoma.

Si lidhet HPV me kancerin anal?

HPV me risk te larte eshte faktori kryesor i riskut dhe shkaku kryesor biologjik i shumices se squamous cell anal cancers.

HPV-16 eshte tipi me i rendesishem.

Megjithate, HPV eshte shume i zakonshem dhe shumica e infeksioneve largohen ose kontrollohen nga sistemi imunitar pa shkaktuar kancer.

Risku rritet kur infeksioni me HPV me risk te larte persiston dhe qelizat zhvillojne ndryshime prekanceroze.

Per informacion me te gjere mbi HPV dhe infeksionet seksualisht te transmetueshme mund te lexoni Infeksionet Seksualisht te Transmetueshme: simptomat dhe testet.

Cilet faktore rrisin riskun per kancer anal?

Faktoret me te rendesishem jane:

• infeksioni persistent me HPV me risk te larte;
• HIV;
• imunosupresioni kronik;
• transplanti i organeve dhe terapia imunosupresive;
• histori e vulvar cancer ose vulvar HSIL;
• histori e disa neoplazive cervikale ose vaginale te lidhura me HPV;
• lytha perianale ne disa grupe me risk;
• pirja e duhanit;
• mosha me e madhe;
• ekspozime seksuale qe rrisin mundesine e infeksionit anal me HPV.

A rrit marredhenia anale riskun?

Receptive anal intercourse lidhet me risk me te larte kryesisht sepse rrit mundesine e ekspozimit anal ndaj HPV.

Kjo nuk do te thote se kanceri anal shfaqet vetem tek persona qe kane marredhenie anale.

Po fistula anale?

Nje fistule anale e zakonshme nuk duhet paraqitur si nje nga faktoret kryesore te riskut per squamous cell anal cancer.

Semundja kronike perianale, perfshire disa fistula komplekse te lidhura me Crohn disease, mund te kerkoje vleresim te vecante, por kjo eshte nje situate tjeter klinike.

Cilat jane simptomat e kancerit anal?

Gjakderdhja nga anusi ose rektumi eshte nje nga simptomat me te zakonshme, por nuk eshte specifike vetem per kancerin.

Simptoma te tjera mund te jene:

• nje mase ose gunge ne ose prane anusit;
• dhimbje ose presion anal;
• kruarje qe vazhdon;
• sekrecione ose rrjedhje nga anusi;
• ndryshim ne zakonet e jashteqitjes;
• urgjence per te kryer jashteqitjen;
• ndjesi se rektumi nuk eshte zbrazur plotesisht;
• ndryshim te formes se feceve ne disa raste;
• nyje limfatike te zmadhuara ne ije.

Disa tumore te hershme mund te mos shkaktojne simptoma.

A mund te ngaterrohet kanceri anal me hemorroide?

Po. Gjakderdhja, kruarja, dhimbja dhe nje gunge prane anusit mund te shfaqen edhe nga hemorroidet.

Por hemorroidet nuk duhet te supozohen si diagnoze pa ekzaminim kur simptomat jane:

• te reja;
• te perseritura;
• duke u perkeqesuar;
• te shoqeruara me mase;
• te shoqeruara me humbje peshe;
• te pashpjeguara.

Si diagnostikohet kanceri anal?

Diagnoza fillon me ekzaminimin e anusit dhe rektumit dhe konfirmohet me biopsi.

Inspektimi i zones

Mjeku kontrollon lekuren perianale per mase, ulcerim, ndryshim te ngjyres ose lezion tjeter.

Digital rectal examination

Mjeku fut nje gisht te lubrifikuar me doreze ne anus dhe rektumin e poshtem per te kontrolluar per mase ose fortesi jonormale.

Anoskopia ose proktoskopia

Nje instrument i shkurter me drite lejon ekzaminimin e kanalit anal dhe marrjen e materialit per biopsi nga nje zone e dyshimte.

Nyjet limfatike

Ekzaminimi i nyjeve inguinale ne ije ka rendesi sepse ato jane nyje regionale te rendesishme per kancerin anal.

Cili test konfirmon kancerin anal?

Biopsia konfirmon diagnozen e kancerit anal.

Gjate biopsise merret nje pjese e lezionit dhe ekzaminohet nga patologu.

Raporti patologjik percakton:

• nese lezioni eshte kancer;
• llojin histologjik;
• karakteristika te tjera patologjike te rendesishme.

Si percaktohet stadi i kancerit anal?

Stadi pershkruan madhesine e tumorit, perfshirjen e nyjeve limfatike dhe nese kanceri eshte perhapur ne organe te tjera.

Pas konfirmimit te diagnozes mund te perdoren:

• ekzaminimi fizik dhe digital rectal examination;
• ekzaminimi i nyjeve inguinale;
• MRI e legenit;
• CT e kraharorit, abdomenit dhe legenit;
• PET/CT ne raste te zgjedhura;
• biopsi e nje nyje limfatike te dyshimte kur eshte e nevojshme.

Stadifikimi zakonisht perdor sistemin TNM.

Madhesia e tumorit dhe perfshirja e nyjeve limfatike jane faktore shume te rendesishem prognostike.

A ekziston screening per kancerin anal?

Nuk rekomandohet screening anal rutinë per te gjithe popullaten.

International Anal Neoplasia Society rekomandon qasje te bazuar ne risk tek disa grupe me incidence me te larte te kancerit anal, kur ekziston mundesia per high-resolution anoscopy dhe trajtim te lezioneve te zbuluara.

Grupet qe mund te perfitojne nga programe te tilla perfshijne disa:

• persona qe jetojne me HIV;
• men who have sex with men dhe transgender women me risk te rritur;
• persona pas transplantit te organeve;
• persona me histori vulvar HSIL ose vulvar cancer;
• persona te zgjedhur me histori cervical ose vaginal HSIL/cancer;
• persona te tjere me faktore risku te larte.

Strategjia mund te perfshije anal cytology, high-risk HPV testing dhe high-resolution anoscopy sipas riskut dhe protokollit lokal.

Si trajtohet kanceri anal?

Trajtimi varet nga lloji histologjik, vendndodhja dhe stadi.

Per squamous cell carcinoma merren parasysh:

• madhesia e tumorit;
• kanali anal ose lekura perianale;
• perfshirja e sfinkterit;
• nyjet limfatike;
• metastazat;
• HIV dhe imunosupresioni;
• funksioni renal dhe semundjet e tjera;
• trajtimet e meparshme.

Trajtimi ideal planifikohet nga nje ekip multidisiplinar qe mund te perfshije medical oncologist, radiation oncologist dhe colorectal surgeon.

Cili eshte trajtimi standard per kancerin skuamoz te kanalit anal ne stadet I-III?

Per shumicen e pacienteve me stage I-III squamous cell carcinoma te kanalit anal, trajtimi standard eshte definitive chemoradiation.

Kjo do te thote radioterapi e kombinuar me kimioterapi qe e ben tumorin me te ndjeshem ndaj rrezatimit.

Regjimi standard zakonisht perfshin:

• mitomycin-C;
• nje fluoropyrimidine, si fluorouracil ose capecitabine;
• radioterapi te planifikuar mbi tumorin dhe zonat limfatike te nevojshme.

ASCO gjithashtu njeh cisplatin plus fluorouracil si alternative ne situata te caktuara, perfshire disa paciente ku mitomycin nuk eshte zgjedhja me e pershtatshme.

Induction chemotherapy para chemoradiation dhe chemotherapy rutinë pas chemoradiation nuk rekomandohen per shumicen e stage I-III squamous cell anal cancers.

Kur perdoret kirurgjia?

Local excision

Disa tumore shume te vegjel dhe te zgjedhur te lekures perianale qe nuk perfshijne sfinkterin mund te hiqen me excision lokal.

Kjo nuk do te thote se cdo kancer anal i stadit I duhet te operohet.

Abdominoperineal resection

APR eshte nje operacion ku hiqen anusi dhe rektumi dhe krijohet nje colostomy permanente.

Per squamous cell carcinoma te kanalit anal, APR perdoret kryesisht kur:

• tumori mbetet persistent pas chemoradiation;
• kanceri rikthehet lokalisht dhe mund te operohet;
• ka situata te tjera te vecanta ku ruajtja e sfinkterit nuk eshte e mundur.

Si trajtohet kanceri anal metastatik ose lokalisht i rikthyer dhe i paoperueshem?

Semundja e avancuar trajtohet kryesisht me terapi sistemike, dhe opsionet kane ndryshuar vitet e fundit me perfshirjen e imunoterapise.

Carboplatin plus paclitaxel eshte nje backbone i rendesishem i trajtimit sistemik.

Retifanlimab, nje checkpoint inhibitor anti-PD-1, eshte aprovuar ne kombinim me carboplatin dhe paclitaxel per first-line treatment te te rriturve me metastatic ose inoperable locally recurrent squamous cell carcinoma te kanalit anal ne juridiksione ku ky indikacion eshte i autorizuar.

Ne SHBA, retifanlimab monotherapy eshte gjithashtu aprovuar per disa paciente qe kane progresion pas ose intolerance ndaj platinum-based chemotherapy.

Disponueshmeria, rimbursimi dhe indikacionet mund te ndryshojne sipas vendit.

A duhet kontroll pas perfundimit te trajtimit?

Po. Follow-up eshte pjese thelbesore e trajtimit te kancerit anal.

Mund te perfshije:

• inspektimin e anusit dhe zones perianale;
• digital rectal examination;
• kontrollin e nyjeve inguinale;
• anoskopi ose endoskopi kur indikohet;
• imazheri sipas stadit dhe riskut;
• biopsi kur dyshohet tumor persistent ose rikthim.

Ndjekja gjithashtu duhet te perfshije efektet afatgjata te trajtimit, si:

• ndryshime te jashteqitjes;
• dhimbje ose irritim kronik;
• probleme urinare;
• ndryshime seksuale;
• lymphedema;
• ndikimin emocional te diagnozes dhe trajtimit.

A mund te parandalohet kanceri anal?

Nuk mund te parandalohet çdo rast, por disa faktore risku mund te reduktohen.

Vaksinimi ndaj HPV

Vaksina HPV parandalon infeksione te reja me lloje HPV qe shkaktojne shumicen e kancereve te lidhura me HPV.

Vaksina nuk trajton:

• HPV qe tashme eshte i pranishem;
• HSIL ekzistues;
• kancer ekzistues.

Lenia e duhanit

Duhani lidhet me risk me te larte per kancer anal. Ndalimi i duhanit eliminon nje faktor risku te modifikueshem.

Screening-u i grupeve me risk te larte

Persona me HIV, transplant organi ose histori te disa neoplazive te lidhura me HPV mund te diskutojne me mjekun nese screening-u anal i bazuar ne risk eshte i pershtatshem dhe i disponueshem.