Cfare eshte ngerci muskulor?

Ngerci muskulor eshte nje kontraktim i papritur, i pavullnetshem, i dhimbshem dhe zakonisht i shkurter i nje muskuli skeletor.

Gjate ngercit muskuli mund te ndihet:

• shume i forte;
• i kontraktuar;
• i dhimbshem;
• si nje gunge e forte nen lekure.

Ngercet prekin shpesh muskujt e kembeve, vecanerisht pulpen, por mund te ndodhin edhe ne kofshe, kembe, duar, bark ose muskuj te tjere.

Cili eshte dallimi mes ngercit, spazmes dhe ngurtesise muskulore?

Keto terma nuk jane sinonime.

Si ndihet nje ngerc muskulor?

Ngerci zakonisht:

• fillon papritur;
• shkakton dhimbje te forte;
• e ben muskulin te ndihet i forte ose i kontraktuar;
• mund ta pengoje perkohesisht levizjen;
• zgjat nga sekonda ne minuta;
• mund te lere ndjeshmeri ose dhimbje te lehte per disa ore pas episodit.

Nje dhimbje qe vazhdon per dite pa kontraktim te dukshem nuk duhet etiketuar automatikisht si ngerc.

Cilat jane llojet me te zakonshme te ngerceve?

Ngercet idiopatike

Nuk identifikohet nje shkak i qarte. Jane te zakonshme, vecanerisht tek te rriturit dhe personat me moshe me te madhe.

Ngercet e nates

Ndodhin gjate pushimit ose gjumit dhe prekin shpesh pulpen ose shputen.

Ngercet e lidhura me aktivitetin fizik

Shfaqen gjate ose pak pas ushtrimit fizik dhe lidhen shpesh me lodhjen neuromuskulare dhe faktore individuale.

Ngercet sekondare

Shfaqen ne lidhje me nje semundje, bar, crregullim metabolik ose problem neurologjik.

Cfare i shkakton ngercet e muskujve?

Ne shume raste nuk identifikohet nje shkak i vetem.

Faktore qe mund te lidhen me ngercet perfshijne:

• lodhjen e muskujve;
• aktivitet fizik intensiv ose te pazakonte;
• qendrimin gjate ne nje pozicion;
• shtatzenine;
• moshen me te madhe;
• humbje te medha lengjesh ne situata te caktuara;
• crregullime te elektroliteve;
• disa barna;
• semundje neurologjike ose muskulore;
• semundje vaskulare;
• semundje renale, hepatike ose endocrine ne raste te caktuara.

Pse ndodhin ngercet gjate aktivitetit fizik?

Ngercet e lidhura me aktivitetin fizik nuk shpjegohen thjesht nga mungesa e ujit ose kripes.

Evidenca moderne sugjeron se mund te perfshihen disa faktore individuale dhe se ndryshimet ne kontrollin neuromuskular dhe lodhja e muskulit luajne rol te rendesishem.

Faktore te mundshem jane:

• intensitet me i larte nga ai per te cilin personi eshte stervitur;
• lodhje e muskulit;
• histori e meparshme e ngerceve gjate aktivitetit;
• kushte individuale te stervitjes dhe rikuperimit;
• ne disa situata, humbje e madhe e lengjeve dhe elektroliteve.

Pse me kapin ngercet e kembeve gjate nates?

Ngercet nocturnal te kembeve jane te zakonshme dhe ne shumicen e rasteve nuk gjendet nje semundje serioze.

Ato prekin zakonisht pulpen dhe mund ta zgjojne personin nga gjumi.

Risku mund te rritet me moshen dhe ne shtatzeni. Ndonjehere mund te lidhen edhe me barna ose semundje te tjera.

Shtrirja e rregullt e muskujve te pulpes para gjumit mund te ndihmoje disa persona, por nuk i eliminon gjithmone episodet.

A shkaktohen ngercet nga dehidratimi ose mungesa e elektroliteve?

Mund te ndodhe, por jo cdo ngerc tregon dehidratim ose mungese kaliumi, kalciumi apo magnezi.

Crregullimet e elektroliteve behen me te mundshme kur ka:

• te vjella ose diarre te zgjatur;
• djersitje shume te madhe;
• perdorim diuretikesh;
• semundje te veshkave;
• probleme endocrine;
• kequshqyerje;
• crregullime te tjera te lengjeve dhe elektroliteve.

Ne nje person te shendetshem me ngerc tipik te pulpes gjate nates, nuk duhet supozuar automatikisht se ka mungese elektrolitesh.

A ndihmon magnezi per ngercet?

Magnezi nuk duhet rekomanduar rutinë per te gjithe personat me ngerce.

Nje rishikim Cochrane i provave te randomizuara gjeti se tek te rriturit, kryesisht me ngerce idiopatike te nates, suplementimi me magnez nuk jepte perfitim klinik domethenes krahasuar me placebo.

Ne shtatzeni evidenca eshte me pak e qarte dhe vendimi duhet diskutuar me mjekun qe ndjek shtatzenine.

Suplementimi ka me shume kuptim kur:

• eshte konfirmuar mungesa e magnezit;
• ekziston nje gjendje qe rrit riskun per mungese;
• mjeku e rekomandon per nje arsye specifike.

A mund t’i shkaktojne barnat ngercet muskulore?

Po. Disa barna mund te lidhen me ngerce ose simptoma te tjera muskulore.

Shembuj qe mund te jene relevante sipas pacientit perfshijne:

• disa diuretike, sidomos kur ndryshojne lengjet ose elektrolitet;
• statinat, te cilat mund te shoqerohen me simptoma muskulore tek disa persona;
• disa barna te tjera qe ndikojne nervat, muskujt ose metabolizmin.

Nese ngercet filluan pas nje bari te ri ose pas rritjes se dozes, tregojini mjekut emrin dhe dozen e sakte.

Cilat semundje mund te lidhen me ngercet?

Ngercet e perseritura mund te shfaqen ne disa gjendje, perfshire:

• peripheral neuropathy;
• radiculopathy ose compression nervore;
• peripheral arterial disease;
• semundje renale;
• cirroze ne disa paciente;
• hypothyroidism;
• crregullime te kalciumit ose magnezit;
• disa semundje neuromuskulare.

Po qarkullimi i dobet?

Dhimbja e kembeve nga peripheral arterial disease mund te ngaterrohet me ngercin.

Claudication zakonisht shfaqet gjate ecjes ose aktivitetit, permiresohet me pushim dhe lidhet me furnizimin e pamjaftueshem me gjak te muskujve.

Kjo nuk eshte e njejta gje me nje kontraktim te papritur dhe te dukshem te muskulit.

Po nervat?

Compression e nje nerve root ose peripheral neuropathy mund te shkaktoje dhimbje, ngerce, mpirje, shpime gjilperash ose dobesi.

Prania e simptomave neurologjike e ben vleresimin mjekesor me te rendesishem.

Si diagnostikohet shkaku i ngerceve?

Per shumicen e ngerceve tipike, historia dhe ekzaminimi fizik jane me te rendesishem se analizat.

Mjeku mund te pyese:

• cili muskul preket;
• sa zgjat ngerci;
• sa shpesh ndodh;
• nese ndodh gjate aktivitetit apo ne pushim;
• nese ndodh gjate nates;
• nese shtrirja e lehteson;
• nese ka mpirje ose dobesi;
• nese kemba eshte e enjtur;
• nese ka humbje lengjesh;
• cilat barna dhe suplemente perdoren;
• nese ka semundje te veshkave, tiroides, melcise, nervave ose qarkullimit.

Cilat analiza mund te nevojiten?

Nuk ka nevoje per analiza rutinë tek cdo person me ngerce tipike dhe ekzaminim normal.

Kur ngercet jane te perhapura, te perseritura ose ka shenja te tjera, mjeku mund te kerkoje sipas rastit:

• glucose;
• creatinine dhe funksionin renal;
• sodium;
• potassium;
• calcium;
• magnesium;
• TSH kur dyshohet thyroid disease;
• CK kur ka dhimbje ose dobesi muskulore qe sugjeron muscle injury;
• teste te tjera te drejtuara nga historia.

EMG ose nerve conduction studies nuk jane teste rutinë per ngercet e zakonshme. Mund te perdoren kur ka dobesi, neuropathy ose dyshim per semundje neuromuskulare.

Cfare duhet bere kur muskuli kapet ngerc?

Veprimi kryesor eshte shtrirja e bute dhe e vazhdueshme e muskulit te kontraktuar.

Ngerc i pulpes

Drejtoni gjurin dhe terhiqni butesisht shputen dhe gishtat e kembes drejt vetes, duke bere dorsiflexion te kyçit.

Nese mund te qendroni ne kembe ne menyre te sigurt, vendosja graduale e peshes mbi kemben e prekur mund te ndihmoje.

Masazhi

Masazhimi i bute mund ta ndihmoje muskulin te relaksohet.

Nxehtesia ose e ftohta

Nxehtesia mund te ndihmoje relaksimin e muskulit te tensionuar. Pas episodit, akulli mund te ndihmoje disa persona nese mbetet dhimbje lokale.

Si mund te parandalohen ngercet?

Masat varen nga tipi dhe shkaku i ngerceve.

Mund te ndihmojne:

• shtrirja e rregullt e muskujve qe preken;
• rritja graduale e intensitetit te aktivitetit fizik;
• rikuperimi adekuat pas aktivitetit;
• hidratimi sipas nevojave personale;
• ushqyerja e balancuar;
• shtrirja e pulpes para gjumit kur ngercet ndodhin naten;
• rishikimi i barnave kur simptomat fillojne pas nje trajtimi te ri;
• trajtimi i semundjes baze kur identifikohet.

Tek sportistet, strategjia duhet te individualizohet. Nuk ka evidence te mire qe nje recete universale me uje, kripe ose magnesium parandalon cdo ngerc te lidhur me aktivitetin.

A duhet perdorur quinine per ngercet e kembeve?

Quinine nuk duhet perdorur si trajtim rutinë ose si vetemjekim per ngercet e kembeve.

Megjithese mund te ule modestisht frekuencen e ngerceve tek disa paciente, mund te shkaktoje efekte anesore serioze, perfshire:

• thrombocytopenia;
• reaksione hypersensitivity;
• crregullime te ritmit te zemres;
• QT prolongation;
• demtim renal ne reaksione te renda;
• probleme te shikimit ose degjimit ne toksicitet.

Per kete arsye, autoritetet rregullatore paralajmerojne kunder perdorimit rutinë te quinine per nocturnal leg cramps.

Kur duhet te konsultoheni me mjekun?

Planifikoni nje kontroll nese ngercet:

• ndodhin shpesh;
• jane shume te dhimbshme;
• ju zgjojne shpesh nga gjumi;
• zgjasin ne menyre te pazakonte;
• nuk permiresohen me shtrirje dhe masa te thjeshta;
• shoqerohen me dobesi muskulore;
• shoqerohen me mpirje ose shpime gjilperash;
• shoqerohen me enjtje, skuqje ose ndryshim te lekures;
• filluan pas nje bari te ri;
• shfaqen ne shume pjese te trupit.