Cfare jane venat varikoze?

Venat varikoze jane vena siperfaqesore te zgjeruara, shpesh te perdredhura, qe zakonisht shfaqen ne kembe. Ato mund te duken si vena blu ose vjollce qe dalin mbi siperfaqen e lekures.

Venat transportojne gjakun nga indet drejt zemres. Ne kembe, valvulat venoze ndihmojne ne parandalimin e kthimit te gjakut poshte nga veprimi i gravitetit.

Kur valvulat nuk mbyllen ne menyre efektive, nje pjese e gjakut kthehet ne drejtim te kundert. Ky fenomen quhet refluks venoz.

Me kalimin e kohes, refluksi dhe presioni i rritur mund te shkaktojne zgjerimin e venave dhe ndryshime te qarkullimit venoz.

Varicet apo venat merimange?

Venat merimange, te quajtura telangiektazi, jane vena shume te vogla dhe siperfaqesore qe shpesh duken si vija te holla te kuqe ose blu.

Varicet jane zakonisht me te medha, me te dala dhe mund te shoqerohen me refluks venoz me te rendesishem.

Jo cdo vene e dukshme eshte semundje e rende venoze. Megjithate, prania e simptomave ose ndryshimeve te lekures kerkon vleresim.

Cilat jane simptomat e variceve?

Varicet mund te jene pa simptoma, por tek disa persona shkaktojne shqetesime qe perkeqesohen pas qendrimit te gjate ne kembe ose ulur.

• Vena te fryra, te perdredhura ose te dala mbi lekure.
• Ndjesi rendese ose lodhjeje ne kembe.
• Dhimbje ose shqetesim pergjate venave.
• Enjtje e kyceve dhe pjeses se poshtme te kembeve.
• Kruarje ose irritim i lekures.
• Ngerce te kembeve, sidomos ne mbremje ose naten.
• Ndjesi djegieje ose pulsim pergjate venave.
• Ndryshime te ngjyres dhe struktures se lekures ne rastet me te avancuara.

Pse dhembin kembet me shume ne fund te dites?

Qendrimi per nje kohe te gjate ne kembe mund te rrise presionin venoz dhe grumbullimin e gjakut ne ekstremitetet e poshtme.

Ecja dhe aktivizimi i muskujve te pulpave ndihmojne kthimin venoz. Kjo shpjegon pse disa paciente ndiejne lehtesim kur levizin ose ngrene kembet.

A shkaktojne varicet enjtje te kembeve?

Po. Pamjaftueshmeria venoze mund te shkaktoje edema, shpesh rreth kyceve, te cilat mund te shtohen gjate dites.

Megjithate, enjtja e kembeve mund te kete edhe shkaqe te tjera, si semundjet e zemres, veshkave, tromboza ose medikamentet.

Per te kuptuar shkaqet e ndryshme, lexoni edema ne kembe: shkaqet, simptomat dhe trajtimi.

Cfare i shkakton varicet?

Shkaku kryesor i variceve eshte mosfunksionimi i valvulave dhe ndryshimet e murit venoz qe favorizojne refluksin dhe presionin e rritur ne venat siperfaqesore.

Rreziku ndikohet nga disa faktore:

Historia familjare

Predispozicioni gjenetik eshte i rendesishem. Personat qe kane familjare me varice mund te kene gjasa me te medha per t’i zhvilluar ato.

Mosha

Me kalimin e viteve mund te ndodhin ndryshime ne strukturen e mureve venoze dhe funksionin e valvulave.

Shtatzania

Ndryshimet hormonale, shtimi i vellimit te gjakut dhe presioni ne venat e legenit mund te favorizojne shfaqjen e variceve.

Mbipesha dhe obeziteti

Pesha e shtuar mund te kontribuoje ne rritjen e presionit venoz dhe ne perkeqesimin e simptomave.

Qendrimi i gjate pa levizur

Qendrimi ulur ose ne kembe per periudha te gjata mund te perkeqesoje simptomat venoze. Aktivizimi i muskujve te pulpave ndihmon qarkullimin e gjakut.

Gjinia dhe faktoret hormonale

Varicet raportohen shpesh tek grate, vecanerisht gjate shtatzanise, por prekin edhe burrat.

Prania e nje faktori rreziku nuk do te thote se personi do te zhvilloje patjeter varice.

Cili eshte dallimi mes variceve, trombozes dhe semundjes arteriale?

Varicet, tromboza e venave te thella dhe semundja arteriale periferike jane gjendje te ndryshme, megjithese te gjitha mund te prekin kembet.

A mund te shkaktojne varicet tromboze?

Personat me varice mund te zhvillojne tromboze venoze siperfaqesore. Ne disa raste, mpiksja mund te shtrihet drejt sistemit venoz te thelle dhe te kerkoje trajtim specifik.

Varicet nuk jane e njejta gje me DVT dhe jo cdo person me varice zhvillon tromboze.

Per shenjat dhe rreziqet e mpiksjeve ne venat e thella, lexoni tromboza e venave te thella.

A shkaktohen varicet nga arteriet e bllokuara?

Jo. Varicet jane semundje e venave, ndersa semundja arteriale periferike prek arteriet qe furnizojne gjymtyret me gjak.

Keto semundje mund te bashkeekzistojne, por njera nuk eshte automatikisht shkak i tjetres.

Lexoni edhe semundja e arterieve periferike per te kuptuar simptomat e qarkullimit arterial te reduktuar.

Si diagnostikohen varicet?

Diagnostikimi fillon me ekzaminimin klinik te kembeve dhe, kur indikohet, konfirmohet me ekografi duplex te venave.

Ekzaminimi fizik

Mjeku vlereson venat e dukshme, enjtjen, ngjyren e lekures, pranine e ulcerave dhe simptomat.

Ekzaminimi shpesh perfshin vleresimin e kembeve ne pozicion qendrimi, sepse disa ndryshime venoze dallohen me mire ne kete pozicion.

Cfare eshte eko-Doppleri venoz?

Ekografia duplex eshte nje ekzaminim joinvaziv qe perdor ultratinguj per te vleresuar anatomine e venave dhe drejtimin e rrjedhjes se gjakut.

Ajo mund te ndihmoje ne identifikimin e:

• refluksit ne venat safene dhe deget e tyre;
• venave qe kontribuojne ne formimin e variceve;
• ndryshimeve te sistemit venoz te thelle;
• mpiksjeve te gjakut kur ekziston dyshimi klinik;
• anatomise qe duhet njohur para nje procedure.

A duhet eko-Doppler per cdo vene te dukshme?

Jo domosdoshmerisht. Disa vena te vogla pa simptoma mund te mos kerkojne ekzaminim te specializuar.

Kur varicet jane simptomatike, te perseritura ose kerkohet planifikim nderhyrjeje, ekografia duplex ka rol qendror.

Cfare eshte klasifikimi CEAP?

CEAP eshte nje sistem qe klasifikon semundjet kronike venoze sipas shenjave klinike, shkakut, anatomise dhe mekanizmit te semundjes.

Per shembull, klasa klinike C2 perfshin venat varikoze, ndersa klasat me te avancuara mund te perfshijne edema, ndryshime te lekures ose ulcera venoze.

Klasifikimi ndihmon dokumentimin e semundjes, por nuk zevendeson vleresimin individual.

Si trajtohen venat varikoze?

Trajtimi zgjidhet sipas simptomave, refluksit venoz, komplikacioneve dhe preferencave te pacientit. Mund te perfshije masa konservative ose procedura qe mbyllin apo heqin venat e prekura.

Ablacioni endovenoz: lazer apo radiofrekuence?

Te dyja teknikat perdorin energji termike per te mbyllur nje vene me refluks. Gjaku ridrejtohet permes venave te tjera funksionale.

Per shume paciente me refluks simptomatik te venave safene, trajtimi endovenoz rekomandohet mbi kirurgjine klasike, kur eshte i disponueshem dhe i pershtatshem.

Procedura zakonisht kryhet me anestezi lokale dhe pacienti mund te rikthehet relativisht shpejt ne aktivitetet e perditshme, sipas udhezimeve te specialistit.

A eshte skleroterapia e njejta gje me lazerin?

Jo. Skleroterapia perdor nje substance te injektuar per te mbyllur venen, ndersa ablacioni me lazer perdor energji termike.

Zgjedhja varet nga diametri dhe vendndodhja e venave, prania e refluksit dhe karakteristikat individuale.

A mund te trajtohen varicet pa operacion?

Po. Shume paciente mund te trajtohen me procedura minimalisht invazive, si lazeri endovenoz, radiofrekuenca ose skleroterapia.

Jo cdo pacient ka nevoje per nderhyrje. Varicet pa simptoma dhe pa komplikacione mund te monitorohen sipas vleresimit klinik.

A mund te perseriten varicet pas trajtimit?

Po. Trajtimi mund te mbylle ose heqe venat e prekura, por predispozicioni per semundje venoze mund te vazhdoje.

Me kalimin e kohes mund te shfaqen vena te reja varikoze ose refluks ne segmente te tjera.

A ndihmojne corapet kompresuese per varicet?

Corapet kompresuese mund te lehtesojne rendesen, dhimbjen dhe enjtjen, por nuk i riparojne valvulat venoze dhe nuk i zhdukin varicet e formuara.

Ato mund te jene te dobishme kur:

• pacienti preferon trajtim konservativ;
• nderhyrja nuk eshte e pershtatshme per arsye klinike;
• pacienti pret nje procedure;
• specialisti rekomandon kompresion pas nderhyrjes;
• ekzistojne indikacione te tjera specifike per kompresionin.

A duhet t’i perdorni per tre muaj para nderhyrjes?

Jo si kusht mjekesor universal. Udhezimet SVS/AVF/AVLS nuk mbeshtesin nje periudhe te detyrueshme tremujore me corape per pacientet qe jane kandidate te pershtatshem per ablacion endovenoz dhe deshirojne te trajtohen.

A mund t’i blini pa u kontrolluar?

Corapet me kompresion te forte nuk duhet te zgjidhen vetem nga pamja ose madhesia e kembeve.

Presioni, gjatesia dhe masa duhet te pershtaten. Tek pacientet me dyshim per semundje arteriale periferike, demtim nervor ose probleme te renda te lekures mund te nevojitet vleresim i qarkullimit arterial para perdorimit.

Cfare mund te beni per varicet ne shtepi?

Masat e jeteses mund te lehtesojne simptomat, por zakonisht nuk i zhdukin venat varikoze ekzistuese.

1. Ecni rregullisht

Ecja aktivizon muskujt e pulpave dhe ndihmon kthimin e gjakut nga kembet drejt zemres.

2. Shmangni qendrimin e gjate pa levizur

Nese punoni ulur ose ne kembe, levizni periodikisht, beni hapa te shkurter ose ushtrime te levizjes se kyceve.

3. Ngrini kembet

Ngritja e kembeve gjate pushimit mund te ndihmoje ne uljen e enjtjes dhe ndjesise se rendeses.

4. Menaxhoni peshen

Nese keni mbipeshe, ulja graduale e peshes mund te lehtesoje ngarkesen mbi sistemin venoz dhe te permiresoje shendetin e pergjithshem.

5. Kujdesuni per lekuren

Nese lekura eshte e thate ose ka kruarje, perdorni produkte te pershtatshme hidratuese dhe shmangni kruarjen e forte.

Ndryshimet e vazhdueshme te lekures rreth kyceve duhet te vleresohen nga mjeku.

A ndihmojne kremrat per varicet?

Disa produkte mund te lehtesojne perkohesisht ndjesine e parehatise, por nuk ka prova bindese qe kremrat e zakonshem heqin varicet ose riparojne valvulat venoze.

Mos u mbeshtesni vetem te kremrat kur keni dhimbje, enjtje ose ndryshime te lekures.

Cilat jane komplikacionet e variceve?

Shumica e variceve nuk shkaktojne komplikacione serioze, por tek disa paciente semundja venoze mund te perparoje.

Ndryshimet e lekures

Presioni venoz i vazhdueshem mund te shkaktoje hiperpigmentim, ekzemë venoze ose ndryshime te fortesisë se lekures, sidomos rreth kyceve.

Ulcerat venoze

Ulcerat venoze jane plage qe mund te shfaqen ne pjesen e poshtme te kembeve, shpesh prane kyceve.

Ato kerkojne vleresim te qarkullimit venoz dhe arterial, kujdes lokal te plages dhe trajtimin e shkakut.

Nese pacienti ka edhe diabet, vleresimi i plages duhet te perfshije edhe ndjeshmerine, qarkullimin arterial dhe rrezikun e infeksionit. Jo cdo plage ne kembe te nje personi me diabet eshte ulcerë venoze.

Tromboza venoze siperfaqesore

Nje vene varikoze mund te behet e forte, e dhimbshme, e skuqur ose e ngrohte nga tromboza siperfaqesore.

Kjo gjendje nuk duhet trajtuar automatikisht si nje irritim i thjeshte. Ne disa raste kerkohet ekografi per te percaktuar shtrirjen e mpiksjes dhe per te perjashtuar perfshirjen e venave te thella.

Gjakderdhja nga varicet

Venat siperfaqesore te zgjeruara mund te gjakosen, sidomos kur lekura mbi to eshte e holle ose demtohet.

Nese nje varice fillon te gjakose, shtrihuni, ngrini kemben dhe ushtroni presion te drejtperdrejte e te vazhdueshem me nje garze ose cope te paster.

Nese gjakderdhja eshte e forte, nuk ndalet ose shoqerohet me dobesi dhe marramendje, kerkoni ndihme urgjente.

Varicet gjate shtatzanise: a jane te rrezikshme?

Varicet mund te shfaqen ose te perkeqesohen gjate shtatzanise per shkak te ndryshimeve hormonale, vellimit te gjakut dhe presionit ne venat e legenit.

Shume raste permiresohen pas lindjes, megjithese jo te gjitha varicet zhduken plotesisht.

Gjate shtatzanise, trajtimi eshte zakonisht konservativ:

• levizje dhe ecje sipas mundesive;
• shmangie e qendrimit te gjate pa levizur;
• ngritje e kembeve gjate pushimit;
• kompresion i pershtatshem kur rekomandohet nga mjeku.

Nderhyrjet per trajtimin e variceve zakonisht shtyhen deri pas shtatzanise, pervec situatave te vecanta klinike.

Enjtja e papritur dhe e dhimbshme e nje kembe gjate shtatzanise kerkon vleresim urgjent per tromboze, jo thjesht trajtim si varice.

Kur duhet te konsultoheni me angiologun ose kirurgun vaskular?

Kerkoni vleresim specialistik kur varicet shkaktojne simptoma, ndryshime te lekures, gjakderdhje ose komplikacione.

Konsulta rekomandohet veçanerisht kur:

• keni dhimbje, rendese ose enjtje qe ndikojne ne aktivitetet e perditshme;
• shfaqen ndryshime te ngjyres ose struktures se lekures;
• keni ekzemë rreth kyceve ose plage qe nuk sherohen;
• venat jane te forta dhe te dhimbshme;
• varicet jane perseritur pas nje trajtimi te meparshem;
• deshironi te diskutoni trajtim endovenoz ose skleroterapi.

Specialisti mund te vleresoje nevojen per eko-Doppler dhe te shpjegoje perfitimet e rreziqet e trajtimit.

Kur duhet ndihme urgjente?

Varicet e zakonshme rralle jane urgjence. Megjithate, disa simptoma mund te tregojne mpiksje gjaku, emboli pulmonare ose gjakderdhje serioze.