Cfare jane aparatet e degjimit?

Aparatet e degjimit jane pajisje elektronike qe mbahen brenda ose pas veshit dhe jane projektuar per te ndihmuar personat me humbje degjimi.

Ato mund te permiresojne:

• degjimin e zerave;
• kuptimin e te folurit;
• komunikimin ne familje dhe pune;
• perceptimin e tingujve te ambientit;
• sigurine dhe perceptimin e sinjaleve paralajmeruese;
• pjesemarrjen sociale.

Si funksionon nje aparat degjimi?

Shumica e aparateve moderne jane dixhitale.

Pjeset baze perfshijne:

• mikrofonin, qe kap tingullin;
• procesorin dixhital, qe analizon dhe perpunon sinjalin;
• receiver-in ose altoparlantin, qe dergon tingullin ne vesh;
• baterine, te rikarikueshme ose njeperdorimshe.

Procesori nuk amplifikon domosdoshmerisht te gjitha frekuencat ne te njejten mase.

Nje person mund te kete humbje me te madhe ne frekuencat e larta dhe me pak ne frekuencat e uleta. Pajisja programohet sipas ketij profili.

Kush mund te perfitoje nga aparatet e degjimit?

Aparatet perdoren shume shpesh per humbje sensorineurale, si ajo qe lidhet me moshen ose ekspozimin ndaj zhurmes.

Por nuk perdoren vetem ne kete lloj.

Mund te ndihmojne edhe disa persona me:

• humbje konduktive qe nuk korrigjohet ose nuk mund te trajtohet plotesisht;
• humbje mikse;
• humbje te njeanshme ne situata te zgjedhura;
• lloje te ndryshme humbjeje pediatrike.

Perpara amplifikimit duhet te kontrollohet nese ekziston nje shkak i trajtueshem, si:

• dyll i impaktuar;
• trup i huaj;
• infeksion akut;
• leng ne veshin e mesem;
• problem i daulles;
• semundje tjeter ORL.

Cilat lloje aparatesh degjimi ekzistojne?

Aparati me i vogel nuk eshte automatikisht me i mire.

Faktore si fuqia e nevojshme, madhesia e kanalit, prodhimi i dyllit, shikimi, dexterity e duarve, bateria dhe lidhja me telefonin mund ta ndryshojne zgjedhjen.

Nje aparat apo dy?

Nese humbja e degjimit prek te dy veshet dhe te dy jane te pershtatshem per amplifikim, zakonisht vleresohet perdorimi i dy aparateve.

Degjimi bilateral mund te ndihmoje:

• kuptimin e te folurit ne zhurme;
• lokalizimin e drejtimit te tingullit;
• cilesine e perceptimit te zerit;
• reduktimin e perpjekjes per te degjuar.

Megjithate, vendimi individual varet nga degjimi ne secilin vesh, perfitimi, anatomia dhe preferencat e personit.

Cfare duhet bere para blerjes se aparatit?

Nje vleresim audiologjik i plote mund te perfshije:

• historine e problemit;
• otoskopine;
• pure-tone audiometry;
• bone-conduction testing;
• teste te kuptimit te te folurit;
• tympanometry sipas rastit;
• vleresim te nevojave te komunikimit.

Keto teste ndihmojne te percaktohet jo vetem sa decibel eshte humbja, por edhe tipi i saj dhe sa mire personi kupton fjalen.

Cfare duhet t’i tregoni audiologut?

Shpjegoni situatat ku keni me shume veshtiresi, si:

• biseda me nje person;
• mbledhje familjare;
• restorante;
• telefon;
• televizion;
• pune;
• muzike;
• drejtim automjeti;
• tinguj paralajmerues.

Kjo ndihmon ne zgjedhjen e funksioneve qe kane vlere reale per ju.

Pse aparati duhet programuar?

Dy persona me te njejtin model aparati mund te kene nevoje per programim krejt te ndryshem.

Audiologu perdor audiogramen per te percaktuar:

• sa amplifikim nevojitet ne frekuenca te ndryshme;
• sa duhet amplifikuar tingulli i bute;
• si duhet trajtuar tingulli i forte;
• nivelin maksimal te sigurt dhe te rehatshem;
• parametrat per mikrofonet drejtimore;
• noise reduction;
• programe te ndryshme degjimi.

Programimi fillestar shpesh kerkon fine-tuning pas disa javesh perdorimi.

Cfare eshte Real-Ear Measurement?

Real-Ear Measurement, ose REM, eshte nje metode objektive per te kontrolluar se sa tingull po arrin realisht ne kanalin e veshit kur aparati eshte ne pune.

Nje tub shume i holle me mikrofon vendoset ne kanalin e veshit dhe matet pergjigja e aparatit per tinguj te ndryshem.

Kjo lejon audiologun te krahasoje amplifikimin real me targetin e llogaritur nga audiograma.

Sa kohe duhet per t’u mesuar me aparatin?

Pershtatja nuk ndodh gjithmone ne diten e pare.

Ne fillim mund te vini re:

• zerin tuaj me ndryshe;
• zhurma te ambientit qe nuk i kishit vene re prej kohesh;
• tingujt e eneve, ujit ose letres si me te forte;
• lodhje nga degjimi;
• veshtiresi ne ambiente shume te zhurmshme.

Truri ka nevoje per kohe per t’u pershtatur me informacionin zanor qe tani po degjon perseri.

Perdorimi i rregullt dhe rregullimet nga audiologu zakonisht ndihmojne me shume sesa ta mbani aparatin vetem ne raste te vecanta.

Pse vazhdoj ta kem te veshtire ne restorante dhe ambiente me zhurme?

Kuptimi i te folurit ne zhurme eshte nje nga sfidat me te medha te humbjes se degjimit.

Aparatet moderne mund te perdorin:

• directional microphones;
• digital noise reduction;
• adaptive programs;
• remote microphones;
• telecoil;
• Bluetooth ose streaming te drejtperdrejte.

Megjithate, as aparati me i avancuar nuk mund ta largoje plotesisht zhurmen dhe ta ktheje degjimin ne normal.

Remote microphone

Ne ambiente te veshtira, nje mikrofon i vogel mund te mbahet nga personi qe flet dhe ta dergoje zerin direkt ne aparatet e degjimit.

Kjo mund te jete vecanerisht e dobishme ne:

• klase;
• mbledhje;
• restorante;
• distance me te madhe nga folesi.

A mund ta zvogeloje aparati tinnitus-in?

Tek disa persona me humbje degjimi dhe tinnitus, amplifikimi i tingujve te ambientit mund ta beje tinnitus-in me pak te dukshem.

Disa pajisje kane edhe programe specifike per menaxhimin e tinnitus-it.

Megjithate, aparati nuk garanton zhdukjen e tinnitus-it dhe tinnitus i ri, i njeanshem ose pulsatil duhet vleresuar sipas situates klinike.

A mund te perdorin femijet aparate degjimi?

Po.

Kur diagnostikohet humbje degjimi qe mund te perfitoje nga amplifikimi, aparatet mund te perdoren qe ne moshe shume te vogel.

Tek femijet nevojitet audiologji pediatrike sepse:

• veshi rritet;
• earmold duhet te ndryshohet periodikisht;
• programimi duhet pershtatur me zhvillimin;
• degjimi duhet monitoruar;
• zhvillimi i gjuhes dhe komunikimit duhet ndjekur.

Per informacion me te plote mund te lexoni shenjat, screening-un dhe testet per problemet e degjimit tek femijet.

Kur aparati i degjimit nuk jep perfitim te mjaftueshem?

Ne humbje sensorineurale shume te avancuar, amplifikimi mund ta beje tingullin me te forte por jo domosdoshmerisht mjaftueshem te qarte per kuptimin e te folurit.

Nese aparatet jane:

• te pershtatura profesionalisht;
• te programuara sipas audiogrames;
• verifikuar;
• perdorur ne menyre te rregullt;

dhe perseri kuptimi i te folurit mbetet shume i kufizuar, mund te diskutohet vleresimi per implant koklear.

Mund te lexoni si funksionon implanti koklear, kush mund te jete kandidat dhe si behet rehabilitimi.

Aparatet OTC dhe pajisjet qe thjesht amplifikojne tingullin

Ne disa vende ekzistojne kategori aparatesh degjimi qe mund te blihen pa recete.

Per shembull, ne SHBA kategoria OTC eshte e kufizuar per persona 18 vjec e lart me humbje te perceptuar te lehte deri mesatare.

Kjo kategori nuk eshte menduar per:

• femijet;
• humbje te rende ose profound;
• simptoma te dyshimta qe kerkojne diagnoze;
• humbje te papritur;
• situata ku nevojitet pajisje e programuar profesionalisht.

Rregullat per shitjen e aparateve ndryshojne sipas shtetit, ndaj ky klasifikim nuk duhet aplikuar automatikisht ne Shqiperi ose vende te tjera.

PSAP nuk eshte aparat degjimi

Personal sound amplification products jane pajisje qe rrisin tingullin per persona pa humbje degjimi ne situata specifike.

Ato nuk duhet te ngaterrohen me pajisjet mjekesore te projektuara per trajtimin e humbjes se degjimit.

Baterite: nje problem i rendesishem sigurie

Disa aparate jane te rikarikueshme, ndersa disa perdorin bateri te vogla njeperdorimshe.

Baterite duhet:

• te mbahen larg femijeve;
• te mbahen larg kafsheve;
• te mos vendosen ne goje;
• te mos ruhen bashke me tableta ose barna;
• te hidhen ose ruhen ne menyre te sigurt pas perdorimit.

Si duhet te kujdeseni per aparatet e degjimit?

Ndiqni gjithmone udhezimet specifike te prodhuesit.

Ne pergjithesi:

• mbajini larg nxehtesise se larte;
• mbrojini nga lageshtia sipas modelit;
• pastrojini nga dylli;
• kontrolloni dome, filter-at dhe earmold sipas udhezimit;
• mos perdorni llak flokesh mbi pajisje;
• karikoni ose ndryshoni baterine sipas nevojes;
• ruajini ne vend te sigurt kur nuk perdoren;
• beni servis kur ka feedback, zhurme, volum te dobet ose problem teknik.

Dylli i veshit

Earwax mund te bllokoje receiver-in ose filtrin dhe ta beje aparatin te duket sikur nuk funksionon.

Nese keni ndjesi veshi te bllokuar ose humbja eshte perkeqesuar papritur, duhet kontrolluar edhe kanali i veshit.

Sa shpesh duhet kontrolluar aparati?

Nuk ekziston nje interval universal per cdo person.

Pas pershtatjes se pare, nje kontroll relativisht i hershem eshte i dobishem per:

• rregullimin e volumit;
• kontrollin e komfortit;
• problemet ne zhurme;
• perdorimin e telefonit;
• pastrimin dhe baterite;
• vleresimin e perfitimit real.

Me pas nevojitet rivleresim periodik sipas ndryshimeve te degjimit dhe nevojave.