Jo cdo “infeksion veshi” eshte i njejte

Cfare eshte otiti i mesem akut?

Otiti i mesem akut, AOM, eshte inflamacion dhe infeksion akut i veshit te mesem pas daulles.

Ndodh shpesh pas:

• ftohjes;
• infeksioneve virale te rrugeve te siperme respiratore;
• bllokimit dhe mosfunksionimit te tubit te Eustachian.

Viruset dhe bakteret mund te perfshihen njekohesisht dhe vetem nga simptomat nuk eshte gjithmone e mundur te thuhet cili eshte shkaku.

Femijet preken me shpesh sepse tubi i Eustachian eshte me i shkurter, me horizontal dhe funksionon me pak efikasitet ne mosha te vogla.

Cilat jane simptomat e otitit te mesem?

Tek femijet me te medhenj dhe te rriturit mund te shfaqen:

• dhimbje brenda veshit;
• ndjesi presioni ose bllokimi;
• temperature;
• degjim i perkohshem me i ulet;
• rrjedhje nga veshi nese daullja perforohet;
• shqetesim dhe lodhje.

Tek foshnjat dhe femijet e vegjel

Femija mund te mos jete ne gjendje ta pershkruaje dhimbjen.

Prindi mund te vereje:

• qarje dhe nervozizem;
• veshtiresi ne gjume;
• terheqje ose ferkim te veshit;
• temperature;
• ulje oreksi;
• rrjedhje nga veshi;
• reagim me te paket ndaj tingujve;
• paqendrueshmeri ne disa raste.

Si diagnostikohet otiti i mesem?

Mjeku kontrollon veshin me otoskop.

Per diagnozen e sakte ka rendesi te identifikohet leng ne veshin e mesem dhe ndryshime tipike te daulles.

Shenja si nje daulle e fryre drejt kanalit, otorrhea qe nuk shpjegohet nga otitis externa dhe shenja te tjera te inflamacionit mund te mbeshtesin diagnozen.

Ne disa raste mund te perdoret:

• pneumatic otoscopy per te kontrolluar levizshmerine e daulles;
• tympanometry kur prania e lengut nuk eshte e qarte;
• test degjimi kur lengu vazhdon ose ka shqetesime per degjimin.

A duhet antibiotik per cdo otit te mesem?

Jo.

Shume femije me otit akut jo te rende permiresohen spontanisht brenda rreth 3 ditesh, megjithese simptomat mund te zgjasin deri ne nje jave.

Ne raste te pershtatshme mjeku mund te zgjedhe:

• observim me kontroll te afert;
• recete rezervë qe fillohet vetem nese gjendja nuk permiresohet;
• antibiotik te menjehershem.

Kur antibiotiku behet me i mundshem?

Vendimi individualizohet, por antibiotiku ka me shume gjasa te rekomandohet kur:

• simptomat jane te renda;
• ka temperature te larte;
• dhimbja eshte e forte ose vazhdon;
• ka rrjedhje nga veshi nga otiti i mesem;
• femija eshte shume i vogel dhe ka forme te caktuar te otitit bilateral;
• pacienti eshte sistemikisht shume i semure;
• ka risk te shtuar per komplikacione;
• simptomat po perkeqesohen ose nuk po fillojne te permiresohen pas periudhes se observimit.

Si trajtohet dhimbja?

Kontrolli i dhimbjes eshte pjese e rendesishme e trajtimit.

Mund te perdoren paracetamol ose ibuprofen kur jane te pershtatshem per moshen dhe gjendjen shendetesore, duke ndjekur udhezimin e mjekut, farmacistit ose fleteudhezimit.

Aspirina nuk duhet t’u jepet femijeve dhe adoleshenteve per infeksione virale pa udhezim mjekesor.

Nje kompresa e vaket nga jashte mund t’u jape rehati disa pacienteve.

Disa pika me anestetik dhe analgjezik mund te perdoren ne raste te zgjedhura, por vetem kur daullja nuk eshte e perforuar dhe nuk ka rrjedhje nga veshi.

Cfare do te thote kur del leng ose qelb nga veshi?

Rrjedhja nga veshi quhet otorrhea dhe mund te kete disa shkaqe.

Mund te vije nga:

• otiti i jashtem;
• otiti i mesem me perforim te daulles;
• tympanostomy tube;
• infeksion kronik;
• trauma ose probleme te tjera te kanalit dhe daulles.

Prandaj nuk duhet te vendosen pika rastesisht pa ditur nese daullja eshte e paprekur.

Lengu pas daulles nuk eshte gjithmone infeksion

Otitis media with effusion, OME, do te thote se ka leng ne veshin e mesem pa shenjat e nje infeksioni akut.

Mund te shfaqet pas nje otiti dhe mund te vazhdoje edhe pasi dhimbja dhe temperatura jane larguar.

Femija mund te:

• degjoje me pak;
• kerkoje perseritjen e fjaleve;
• ngreje volumin e televizorit;
• duket i pavemendshem;
• kete veshtiresi ne ambient me zhurme.

Nese lengu vazhdon rreth 3 muaj ose me shume, ose femija ka risk per probleme te gjuhes, mesimit ose zhvillimit, duhet vleresim i degjimit dhe ndjekje ORL.

Per me shume informacion mund te lexoni problemet e degjimit tek femijet, shenjat dhe testet.

A mund ta ule infeksioni degjimin?

Po.

Lengu ne veshin e mesem mund ta ule perkohesisht percjelljen e tingullit.

Shumica e ketyre ndryshimeve permiresohen kur lengu largohet.

Megjithate, testimi i degjimit ka rendesi kur:

• OME vazhdon 3 muaj ose me shume;
• prindi mendon se femija nuk degjon mire;
• ka vonese ne te folur ose gjuhe;
• ka probleme ne shkolle;
• infeksionet jane te perseritura;
• humbja e degjimit vazhdon pasi infeksioni eshte sheruar.

Kur quhen infeksione te perseritura?

Tek femijet, recurrent acute otitis media shpesh percaktohet si:

• 3 episode brenda 6 muajve; ose
• 4 episode brenda 12 muajve, me te pakten 1 episode ne 6 muajt e fundit.

Keto raste mund te kerkojne vleresim ORL.

A duhen vendosur tuba ne daulle?

Jo vetem nga numri i infeksioneve.

Udhezimet ORL rekomandojne qe femija me infeksione te perseritura por pa leng ne veshin e mesem ne momentin e vleresimit zakonisht te mos marre tympanostomy tubes vetem per kete arsye.

Kur infeksionet jane te perseritura dhe ka effusion ne nje ose te dy veshet ne momentin e vleresimit, tubat mund te jene te pershtatshem.

Cfare eshte otiti i jashtem?

Otitis externa eshte inflamacion ose infeksion i kanalit te jashtem te veshit.

Quhet shpesh “veshi i notarit”, sepse uji qe qendron ne kanal mund te demtoje barrieren mbrojtese te lekures dhe te favorizoje rritjen bakteriale.

Shenjat tipike

• dhimbje kur terhiqet pjesa e jashtme e veshit;
• dhimbje kur shtypet tragusi;
• kruarje ne kanal;
• skuqje dhe enjtje;
• rrjedhje;
• ndjesi bllokimi;
• ulje e perkohshme e degjimit nese kanali eshte i enjtur ose i bllokuar.

Si trajtohet?

Per diffuse uncomplicated acute otitis externa, trajtimi fillestar zakonisht behet me preparate lokale ne vesh.

Ato mund te permbajne:

• antibiotik;
• antiseptik;
• corticosteroid;
• ose kombinime te pershtatshme.

Antibiotiku oral nuk eshte trajtimi rutinë i linjes se pare.

Mund te nevojitet terapi sistemike kur:

• infeksioni eshte perhapur jashte kanalit;
• ka cellulitis te zones perreth;
• pacienti ka faktore qe rrisin riskun per komplikacione;
• trajtim lokal nuk mund te arrije zonen e infektuar ose ka arsye te tjera klinike.

Diabeti dhe imunosupresioni

Dhimbja e forte e veshit tek nje person me diabet ose imunosupresion kerkon kujdes me te madh.

Ne raste te rralla mund te zhvillohet necrotizing otitis externa, nje infeksion serioz qe mund te perfshije kocken dhe indet perreth.

A mund te perdor pika veshi pa u kontrolluar?

Nuk rekomandohet te perdoren pika te rastit kur:

• ka rrjedhje nga veshi;
• dyshohet perforim i daulles;
• keni tympanostomy tube;
• keni pasur operacion ne vesh;
• nuk dihet shkaku i dhimbjes.

Po infeksionet e veshit te brendshem?

Termi “infeksion i veshit te brendshem” perdoret shpesh per labyrinthitis, por kjo gjendje nuk duhet ngaterruar me otitin e mesem akut.

Labyrinthitis mund te shkaktoje:

• vertigo te forte;
• paqendrueshmeri;
• nauze dhe te vjella;
• tinnitus;
• ulje degjimi.

Vestibular neuritis jep vertigo dhe paqendrueshmeri, por zakonisht nuk shkakton humbje degjimi ose tinnitus.

Keto gjendje shpesh lidhen me infeksione virale dhe antibiotiket nuk ndihmojne kur shkaku eshte viral.

Per shkaqet e tjera te vertigos dhe paqendrueshmerise mund te lexoni problemet me ekuilibrin, marramendjen dhe vertigon.

Cfare mund te beni ne shtepi?

Per nje dhimbje te lehte veshi pa shenja alarmuese:

• perdorni qetesues te pershtatshem per moshen dhe gjendjen shendetesore;
• pushoni dhe pini lengje;
• mund te perdorni nje kompresa te vaket nga jashte per rehati;
• fshini vetem rrjedhjen qe del jashte kanalit me nje material te paster;
• mbajeni veshin te thate nese ka otitis externa ose rrjedhje;
• monitoroni temperaturen dhe gjendjen e pergjithshme.

Cfare nuk duhet te beni?

• Mos fusni cotton buds, kunja, gishta ose mjete te tjera ne kanalin e veshit.
• Mos u perpiqni te hiqni dyllin thelle ne kanal.
• Mos vendosni vaj, alkool, hydrogen peroxide ose preparate shtepie ne nje vesh qe dhemb pa ditur gjendjen e daulles.
• Mos perdorni pika qe kane mbetur nga nje infeksion i meparshem.
• Mos merrni antibiotik pa diagnoze.
• Mos perdorni antihistaminike ose dekongestante per otitin e mesem me shpresen se do ta sheroni infeksionin ose lengun pas daulles.

Si mund te ulet rreziku i infeksioneve te veshit?

Per otitin e mesem tek femijet

• Mbani vaksinat rutinë te perditesuara, perfshire vaksinat qe mbrojne nga disa infeksione respiratore.
• Shmangni ekspozimin ndaj tymit te duhanit.
• Gjidhënia ekskluzive per rreth 6 muaj, kur eshte e mundur, lidhet me risk me te ulet te otitit akut.
• Lani duart dhe kufizoni transmetimin e infeksioneve respiratore sa here eshte praktike.

Per otitin e jashtem

• Thani veshet pas notit ose dushit.
• Anoni koken qe uji te dale nga kanali.
• Mos fusni objekte ne vesh.
• Mos hiqni ne menyre agresive dyllin, sepse ai ndihmon ne mbrojtjen e kanalit.
• Personat qe kane otitis externa te perseritur mund te diskutojne me mjekun masa te personalizuara per notin.