Kanceri i Endometrit: Simptomat, Biopsia dhe Trajtimi
Përgjigjja e shkurtër
Kanceri i endometrit është një tumor malinj i shtresës së brendshme të mitrës. Shenja më e zakonshme është gjakderdhja vaginale pas menopauzës; edhe njollosja e lehtë kërkon kontroll. Diagnoza vlerësohet me ekzaminim gjinekologjik, shpesh ekografi transvaginale dhe marrje mostre të endometrit (biopsi). Trajtimi bazohet te stadi, tipi histologjik dhe klasifikimi molekular; në shumicën e rasteve të lokalizuara kirurgjia është kryesore.
Kanceri i endometrit nuk është endometrioza. Endometrioza është një gjendje tjetër, ku indi i ngjashëm me endometrin ndodhet jashtë mitrës. Në versionin e mëparshëm të kësaj faqeje këto dy diagnoza ishin përzier; më poshtë trajtohet konkretisht kanceri i shtresës së brendshme të mitrës.
Çfarë është kanceri i endometrit dhe si ndryshon nga endometrioza?
Endometri është mukoza që vesh brendësinë e mitrës. Kanceri i endometrit fillon nga qelizat e kësaj shtrese; një nga format më të zakonshme është karcinoma endometrioide. Ekzistojnë edhe nëntipe seroze, me qeliza të qarta dhe të tjera, me rrezik e trajtim të ndryshëm.
Endometrioza është sëmundje kryesisht beninje me dhimbje pelvike dhe simptoma të tjera; nuk është sinonim i kancerit të endometrit dhe as shumica e pacienteve me endometriozë nuk zhvillojnë këtë kancer. Lexoni veçmas endometrioza: simptomat dhe trajtimi.
Cilat janë simptomat dhe shenjat e kancerit të endometrit?
- Gjakderdhje ose njollosje vaginale pas menopauzës, edhe në sasi të vogël.
- Menstruacione shumë të bollshme, të zgjatura ose gjakderdhje midis cikleve para menopauzës.
- Sekrecione vaginale jo të zakonshme, ndonjëherë të përziera me gjak.
- Dhimbje ose presion në legen, më shpesh në sëmundje më të avancuar.
Çdo gjakderdhje pas menopauzës kërkon vlerësim gjinekologjik, edhe nëse kanë kaluar vite nga cikli i fundit. Shkaqet mund të jenë beninje, si atrofia vaginale, por kanceri duhet përjashtuar. Lexoni edhe menopauza.
Cilët faktorë rrisin rrezikun?
- Mosha dhe ekspozimi i zgjatur ndaj estrogjenit pa kundërbalancim me progestogjen.
- Obeziteti dhe disa çrregullime metabolike, përfshirë diabetin tip 2.
- Sindroma Lynch dhe histori familjare e disa kancereve të kolonit ose endometrit.
- Tamoksifeni në disa paciente, faktorët riprodhues dhe disa gjendje si anovulacioni kronik.
Asnjë faktor nuk e konfirmon diagnozën. Pap-testi dhe testi HPV nuk shërbejnë për depistimin e kancerit të endometrit. Për personat pa simptoma e me rrezik mesatar nuk ka depistim rutinë të provuar me ekografi ose biopsi; sindromat trashëgimore kërkojnë plan specialistik.
Si diagnostikohet: ekografia apo biopsia e endometrit?
Mjeku merr historinë e gjakderdhjes, bën ekzaminim klinik dhe zakonisht kërkon ekografi transvaginale për të vlerësuar trashësinë dhe pamjen e endometrit. Biopsia e endometrit kontrollon qelizat nën mikroskop dhe është vendimtare për konfirmimin e kancerit.
ACOG në udhëzimin e vitit 2026 këshillon kombinimin e ekografisë transvaginale dhe marrjes së mostrës së endometrit në vlerësimin fillestar të shumicës së pacienteve me gjakderdhje pas menopauzës. Vetëm disa paciente të përzgjedhura me një episod të vetëm, rrezik të ulët dhe një endometër të vizualizuar plotësisht jo më të trashë se 4 mm mund të vlerësohen fillimisht pa biopsi; gjakderdhja e përsëritur kërkon rivlerësim edhe nëse endometri është i hollë.
Nëse mostra është e pamjaftueshme ose simptomat vazhdojnë, mund të nevojitet histeroskopi me biopsi ose metoda të tjera.
Si përcaktohet stadi dhe tipi i tumorit?
Stadifikimi FIGO bazohet në përhapjen brenda mitrës, qafën e mitrës, nyjet limfatike dhe organet e tjera. Stadi I zakonisht kufizohet në trupin e mitrës; II përfshin kritere të përhapjes në qafën e mitrës ose karakteristika të tjera; III ka përhapje lokale/rajonale; IV përfshin përhapje të mëtejshme ose metastaza. Nënndarjet FIGO 2023 janë më të hollësishme dhe mund të ndikohen nga profili molekular.
Testet MMR/dMMR, p53 dhe POLE ndihmojnë për klasifikimin prognostik e terapeutik. Tumoret me MMR të dëmtuar mund të kërkojnë vlerësim për sindromën Lynch.
Si trajtohet kanceri i endometrit?
Për shumë tumore të lokalizuara, trajtimi fillestar është histerektomia totale me heqjen e të dy tubave dhe vezoreve, shpesh me kirurgji minimale invazive, dhe sipas riskut vlerësim të nyjeve limfatike sentinel. Në raste të zgjedhura me gradë të ulët, stad shumë të hershëm dhe dëshirë për fertilitet, mund të ofrohet trajtim konservues me progestogjen dhe monitorim shumë të afërt; nuk është i përshtatshëm për të gjitha pacientet.
Sipas stadit dhe rrezikut mund të shtohen radioterapi, kimioterapi, trajtim hormonal ose imunoterapi. Për sëmundje të avancuar ose të rikthyer, karakteristikat molekulare si dMMR/MSI-H mund të ndikojnë në përdorimin e imunoterapisë. Planifikimi kërkon ekip të onkologjisë gjinekologjike.
Kur duhet të shkoni te gjinekologu?
Rezervoni vlerësim pa vonesë për çdo gjakderdhje pas menopauzës, ose për gjakderdhje të përsëritur jashtë ciklit, veçanërisht kur ka faktorë rreziku. Gjakderdhja shumë e madhe me marramendje ose të fikët kërkon urgjencë. Mos e zëvendësoni biopsinë e rekomanduar me një Pap-test normal ose analiza hormonale.
Informacion lidhur me organet dhe diagnozat e tjera gjeni te kanceri i cerviksit, kanceri i vezoreve dhe udhëzuesi për kancerin.
Pyetje të shpeshta
A është endometrioza kancer i endometrit?
Jo. Janë dy diagnoza të ndryshme, me shkaqe dhe trajtime të tjera.
A është gjakderdhja pas menopauzës gjithmonë kancer?
Jo, por çdo episod duhet vlerësuar sepse është shenjë e rëndësishme paralajmëruese.
A e përjashton kancerin endometri 4 mm në ekografi?
Jo në çdo situatë. Gjakderdhja e përsëritur ose faktorët e rrezikut mund të kërkojnë biopsi edhe kur endometri është i hollë.
A e zbulon Pap-testi kancerin e endometrit?
Jo. Pap-testi shërben kryesisht për qafën e mitrës, jo për depistim të endometrit.
A është heqja e mitrës trajtimi i vetëm?
Kirurgjia është themelore për shumë raste, por sipas stadit mund të nevojiten radioterapi, kimioterapi, imunoterapi ose trajtime të tjera.
Burime mjekësore
Keni pyetje për simptomat, analizat ose trajtimin?
Për pyetje jo urgjente mund të përdorni platformën PyetMjekun. Në rastet me shenja alarmi kërkoni vlerësim mjekësor; mos prisni përgjigje online.
Material informues; nuk zëvendëson diagnozën ose trajtimin individual nga mjeku specialist.
