Përgjigjja e shkurtër

Vaginiti është inflamacion ose irritim i vaginës, që mund të shkaktojë sekrecione të ndryshuara, erë të pakëndshme, kruarje, djegie ose parehati. Shkaqet përfshijnë vaginozën bakteriale, kandidiazën, trikomoniazën dhe ndryshime joinfektive si irritimi kimik ose mungesa e estrogjenit. Simptomat ngjajnë mes tyre, ndaj trajtimi i saktë varet nga shkaku. Jo çdo kruarje apo sekrecion vaginal është infeksion mykotik.

Çfarë është vaginiti dhe a është gjithmonë infeksion?

Jo. Vaginiti mund të jetë pasojë e ndryshimeve të florës vaginale, mikroorganizmave të veçantë, irrituesve lokalë ose ndryshimeve hormonale. Për shembull, vaginoza bakteriale përfaqëson një çrregullim të ekuilibrit të baktereve vaginale, ndërsa kandidiaza vulvovaginale shkaktohet nga shtimi i kërpudhave të gjinisë Candida. Trikomoniaza është infeksion seksualisht i transmetueshëm (IST).

Klamidia dhe gonorrea mund të shkaktojnë sekrecione të pazakonta, por prekin shpesh qafën e mitrës (cervicit), ndaj kërkojnë vlerësim dhe teste të veçanta, jo trajtim automatik si vaginit i zakonshëm.

Cilat janë llojet dhe shkaqet e vaginitit?

Shënim: kjo tabelë nuk vendos diagnozë. Një person mund të ketë më shumë se një shkak njëkohësisht ose simptoma jo tipike.

Për informacion më të detajuar mbi kërpudhat, lexoni infeksionet vaginale mykotike. Për simptomat hormonale lexoni menopauzën.

Cilat janë simptomat e vaginitit?

• Ndryshim në sasi, ngjyrë, konsistencë ose erë të sekrecioneve vaginale.
• Kruarje, irritim, skuqje ose djegie në vaginë dhe vulvë.
• Parehati gjatë urinimit ose gjatë marrëdhënieve seksuale.
• Thatësi dhe ndjeshmëri në zonën intime, sidomos pas menopauzës.

Dhimbja në fund të barkut, temperatura, gjakderdhja pas marrëdhënieve ose sekrecionet e shoqëruara me dhimbje pelvike mund të tregojnë cervicit, sëmundje inflamatore pelvike ose një problem tjetër dhe kërkojnë vlerësim. Simptomat e vaginitit nuk mjaftojnë për të përcaktuar mikroorganizmin shkaktar.

Si vendoset diagnoza e vaginitit?

Mjeku vlerëson simptomat, përdorimin e antibiotikëve, produktet intime, shtatzëninë, menopauzën dhe mundësinë e infeksioneve seksualisht të transmetueshme. Sipas rastit mund të nevojitet ekzaminim i vulvës dhe vaginës, si dhe marrja e një mostre të sekrecioneve.

Ekzaminimet mund të përfshijnë pH-në vaginale (jo pH-në e urinës), testin e aminave, mikroskopinë e sekrecioneve ose teste molekulare (NAAT). Për vaginozën bakteriale përdoren kritere klinike ose teste të përshtatshme; për trikomoniazën testet molekulare janë më të ndjeshme se mikroskopia e zakonshme.

Te simptomat e përsëritura, të rënda ose që nuk përgjigjen ndaj trajtimit mund të kërkohen teste për Candida dhe llojin e saj. Në rast rreziku për IST, mund të kërkohen edhe teste për klamidien dhe gonorrenë. Trajtimi vetëm nga përshkrimi i sekrecioneve mund të jetë i gabuar.

Si trajtohet vaginiti?

Vaginoza bakteriale

Te pacientet me simptoma përdoren trajtime antibiotike sipas udhëzimit të mjekut, si metronidazoli ose klindamicina, në forma dhe skema të përshtatshme. Trajtimi i partnerëve seksualë nuk është rekomandim rutinë për çdo rast; vendimi mund të ndryshojë sipas situatës klinike dhe udhëzimeve të përditësuara.

Kandidiaza vulvovaginale

Zakonisht trajtohet me barna antifungale lokale ose, për disa paciente jo shtatzëna, me trajtim oral të përshtatshëm. Gjatë shtatzënisë rekomandohen zakonisht azole lokale për 7 ditë; flukonazoli oral nuk duhet përdorur pa vlerësim mjekësor. Në rast rikthimesh nevojitet konfirmim i diagnozës dhe ndonjëherë skemë më e gjatë.

Trikomoniaza

Trajtohet me barna të përshtatshme me recetë, zakonisht metronidazol sipas skemës së rekomanduar. Partnerët seksualë duhet të trajtohen në të njëjtën periudhë për të shmangur riinfektimin. Marrëdhëniet seksuale duhen shmangur derisa pacientja dhe partnerët të kenë përfunduar trajtimin dhe simptomat të jenë zhdukur. Mund të nevojitet ritestim sipas udhëzimeve.

Vaginiti joinfektiv dhe ndryshimet hormonale

Kur shkaku është irrituesi, ndihmon ndërprerja e produktit përkatës dhe kujdesi i butë për zonën intime. Te sindroma gjenitourinare e menopauzës mund të ndihmojnë hidratuesit ose lubrifikantët vaginalë; estrogjeni lokal merret në konsideratë pas vlerësimit të përfitimeve dhe kundërindikacioneve nga mjeku.

Mos përdorni antibiotikë ose antimykotikë të përsëritur pa konfirmuar shkakun, sidomos nëse simptomat rikthehen ose ekziston mundësia e një IST-je.

Si të zvogëloni rrezikun e vaginitit?

• Shmangni larjet e brendshme vaginale (douching) dhe produktet me aromë që mund të irritojnë zonën.
• Pastroni vetëm pjesët e jashtme të zonës intime me produkte të buta, sipas tolerancës.
• Përdorni prezervativë për të ulur rrezikun e IST-ve, përfshirë trikomoniazën, klamidien dhe gonorrenë.
• Merrni antibiotikë vetëm kur nevojiten dhe sipas recetës.
• Nëse keni diabet, menaxhimi i glicemisë mund të ndihmojë për të ulur rrezikun e kandidiazës së përsëritur; për informacion shtesë shihni udhëzuesin për menaxhimin e diabetit.

Vaginiti mund të ndodhë edhe kur higjiena personale është e mirë; simptomat nuk nënkuptojnë mungesë pastërtie.

Kur duhet të vizitoni mjekun?

Rezervoni vizitë nëse simptomat shfaqen për herë të parë, përsëriten, nuk përmirësohen pas trajtimit, jeni shtatzënë, keni partner të ri seksual ose keni dyshim për IST. Konsultimi është veçanërisht i rëndësishëm nëse ka gjakderdhje të pazakontë apo dhimbje gjatë marrëdhënieve.

Kërkoni vlerësim urgjent nëse keni temperaturë të lartë, dhimbje të fortë në fund të barkut, gjendje të rënduar, të fikët ose dhimbje pelvike me mundësi shtatzënie. Këto mund të jenë shenja të një problemi tjetër serioz dhe nuk duhen trajtuar si vaginit i thjeshtë.

Pyetje të shpeshta për vaginitin

A është vaginiti infeksion seksualisht i transmetueshëm?

Jo gjithmonë. Trikomoniaza është IST, ndërsa kandidiaza zakonisht nuk është; vaginoza bakteriale lidhet me ndryshime të mikrobiotës dhe nuk klasifikohet thjesht si IST.

A do të thotë kruarja se kam infeksion nga Candida?

Jo. Kruarja mund të shkaktohet edhe nga irrituesit, ndryshimet hormonale, dermatiti ose infeksione të tjera.

A duhet të trajtohet partneri?

Në trikomoniazë, po. Për kandidiazën pa komplikacione, trajtimi rutinë i partnerëve zakonisht nuk nevojitet. Për vaginozën bakteriale vendimi varet nga vlerësimi dhe udhëzimet klinike.

A mund të përdor flukonazol oral gjatë shtatzënisë?

Duhet shmangur si vetëtrajtim. Për kandidiazën gjatë shtatzënisë rekomandohen zakonisht azole lokale për 7 ditë, sipas mjekut.

Pse vaginiti më rikthehet pas mjekimit?

Shkaqet mund të jenë riinfektimi, diagnoza e pasaktë, çrregullimi i vazhdueshëm i florës vaginale ose faktorë të tjerë. Rishikimi i analizave dhe i trajtimit është më i dobishëm sesa përsëritja automatike e të njëjtit ilaç.

Artikuj të lidhur

• Infeksionet vaginale mykotike: shkaqet dhe trajtimi
• Menopauza: simptomat dhe ndryshimet hormonale

Referencat mjekësore

1. CDC: Bacterial Vaginosis – STI Treatment Guidelines.
2. CDC: Vulvovaginal Candidiasis – STI Treatment Guidelines.
3. CDC: Trichomoniasis – STI Treatment Guidelines.
4. NHS: Vaginitis.