Cfare jane lythat?

Lythat jane rritje jo kancerogjene te lekures qe shkaktohen nga infeksioni me disa tipe te human papillomavirusit (HPV).

Virusi infekton shtresat siperfaqesore te lekures dhe mund te hyje me lehte ne zona ku lekura ka carje te vogla, gervishtje ose demtime.

Lythat jane vecanerisht te zakonshem tek femijet dhe te rinjte, por mund te shfaqen ne cdo moshe.

Personat me sistem imunitar te dobesuar mund te zhvillojne me shume lytha ose lytha qe jane me te veshtire per t’u trajtuar.

Si perhapen lythat?

Virusi mund te perhapet nga kontakti direkt me nje lyth ose nga kontakti me sende dhe siperfaqe qe kane pasur kontakt me lekuren e infektuar.

Perhapja favorizohet nga:

• prekja ose gervishtja e lythit;
• kafshimi i thonjve kur ka lytha rreth tyre;
• rroja mbi nje zone me lytha;
• ndarja e peshqireve ose mjeteve personale;
• ecja zbathur ne dushe ose ambiente te perbashketa te lagura.

Nuk do te thote se cdo kontakt me HPV do te shkaktoje lyth. Reagimi i sistemit imunitar ndryshon nga nje person tek tjetri.

A shkaktohen lythat nga bretkosat?

Jo. Kjo eshte nje mit. Lythat e njerezve shkaktohen nga HPV dhe jo nga prekja e bretkosave.

Cilat jane llojet me te zakonshme te lythave?

Cfare jane pikat e zeza brenda lythit?

Pikat e vogla te zeza qe shihen shpesh tek lythat e zakonshem ose plantare nuk jane “rrenja”.

Ato jane zakonisht ene te vogla gjaku te mpiksura brenda lezionit.

Si diagnostikohen lythat?

Ne shumicen e rasteve diagnoza vendoset duke pare dhe ekzaminuar lezionin.

Dermatologu mund te shikoje strukturen, vendndodhjen dhe pikat tipike te vogla vaskulare.

Nese nuk jeni te sigurt se nje lezion eshte vertet lyth, mund te konsultoheni me dermatologun para se ta trajtoni vete.

A mund te zhduken lythat pa trajtim?

Po. Shume lytha zhduken spontanisht kur sistemi imunitar kontrollon infeksionin.

Kjo mund te kerkoje muaj dhe ndonjehere nje ose disa vjet.

Tek femijet zhdukja spontane eshte shpesh me e shpejte se tek te rriturit.

Trajtimi mund te zgjidhet kur lythi:

• eshte i dhimbshem;
• pengon ecjen ose perdorimin e dores;
• gjakoset shpesh;
• perhapet;
• shqeteson estetikisht pacientin;
• nuk largohet pas nje kohe te gjate.

Cila eshte metoda me e mire per heqjen e lythave?

Nuk ekziston nje metode e vetme me e mire per cdo person.

Zgjedhja varet nga:

• lloji i lythit;
• vendndodhja;
• numri i lythave;
• mosha e pacientit;
• sa kohe kane qene te pranishem;
• trajtime te provuara me pare;
• semundje si diabeti ose qarkullimi i dobet;
• preferenca e pacientit.

Acidi salicilik

Preparatet me acid salicilik heqin gradualisht shtresat e lythit.

Ato mund te perdoren per shume lytha te zakonshem dhe plantare.

Si perdoret?

Ndiqni gjithmone udhezimet e produktit. Ne pergjithesi:

• zbuteni lythin ne uje te vaket per disa minuta;
• hiqni butesisht vetem lekuren e vdekur;
• aplikoni preparatin vetem mbi lyth;
• perseriteni rregullisht sipas udhezimit.

Trajtimi kerkon durim dhe mund te zgjase disa jave ose muaj.

Krioterapia me azot te lengshem

Krioterapia ngrin lythin me azot te lengshem.

Pas trajtimit mund te krijohet flluske ose kore dhe indi i trajtuar largohet gradualisht.

Shpesh nevojiten disa seanca, zakonisht te ndara me disa jave.

Efektet anesore mund te perfshijne:

• dhimbje ose djegie;
• flluska;
• ndryshim te perkohshem ose te qendrueshem te ngjyres se lekures;
• rralle, shenje.

Tek femijet e vegjel mund te preferohen fillimisht metoda me pak te dhimbshme.

Cfare trajtimesh te tjera mund te perdore dermatologu?

Lythat rezistente mund te kerkojne metoda te tjera.

Ato mund te perfshijne, sipas rastit:

• cantharidin;
• acide te tjera te aplikuara nga mjeku;
• elektrokirurgji dhe curettage;
• imunoterapi lokale ose intralezionale;
• lazer ne raste te zgjedhura;
• barna intralezionale per lytha shume rezistente.

Po imiquimod, 5-fluorouracil dhe bleomycin?

Keto barna nuk duhet te paraqiten si trajtime te zakonshme qe pacienti mund t’i zgjedhe vete per lythat e zakonshem.

Ato mund te perdoren nga specialistet ne situata specifike ose per lytha te caktuar rezistente. Imiquimod perdoret gjithashtu ne disa skema per lythat anogjenitale.

Po lythat gjenitale?

Lythat gjenitale jane nje kategori e vecante dhe zakonisht shkaktohen nga tipe HPV qe transmetohen nepermjet kontaktit seksual.

HPV 6 dhe 11 shkaktojne shumicen e lythave gjenitale, ndersa tipet HPV me rrezik te larte qe lidhen me kancerin jane zakonisht tipe te tjera.

Ne listen e pyetjeve te PyetMjekun ekziston edhe kjo teme: lythat ne pjesen intime .

A do te thote lyth gjenital se personi do te zhvilloje kancer?

Jo. Tipet e HPV qe shkaktojne shumicen e lythave gjenitale jane zakonisht tipe me rrezik te ulet dhe ndryshojne nga tipet me rrezik te larte qe lidhen me shumicen e kancereve cervikale dhe disa kancereve te tjera.

A ndihmon vaksina HPV?

Vaksinimi kunder HPV mund te parandaloje infeksionin me disa nga tipet kryesore qe shkaktojne lytha gjenitale dhe kancere te lidhura me HPV.

Vaksina nuk trajton nje lyth qe ekziston tashme dhe nuk perdoret si kure per infeksionin aktual.

Kur duhet te shkoj tek dermatologu?

Kerko vleresim mjekesor kur:

• nuk je i sigurt nese lezioni eshte lyth;
• lythi ndryshon shpejt;
• gjakoset pa arsye;
• eshte shume i dhimbshem;
• eshte ne fytyre ose zone gjenitale;
• ka shume lytha;
• lythat vazhdojne te rikthehen;
• trajtime te perseritura ne shtepi nuk funksionojne;
• personi ka imunitet te dobesuar;
• personi ka diabet ose qarkullim te dobet dhe lythi eshte ne kembe.

Si parandalohet perhapja e lythave?

• mos i kafshoni, prisni ose gervishtni lythat;
• lani duart pasi prekni ose trajtoni nje lyth;
• mos perdorni te njejten lime ose gure shtufi ne lekure te shendetshme;
• mos ndani peshqire, brisqe ose mjete per thonjte;
• shmangni rruajtjen direkt mbi lyth;
• mbuloni lythat kur kjo eshte praktike;
• vishni shapka ne dushe dhe ambiente publike te lagura;
• mbani shputat relativisht te thata nese keni lytha plantare.

Pyetje te shpeshta per lythat