Cfare eshte cistiti?

Cistiti do te thote inflamacion i fshikezes urinare.

Shkaku me i zakonshem eshte nje infeksion bakterial. Bakteret qe normalisht jetojne ne zorre, vecanerisht Escherichia coli, mund te hyjne ne ureter dhe te ngjiten drejt fshikezes.

Megjithate, jo cdo cistit eshte bakterial. Ekzistojne edhe forma jo-infektive te inflamacionit te fshikezes.

Ky artikull fokusohet kryesisht tek cistiti akut bakterial.

Cilat jane simptomat e cistitit?

Simptomat tipike te infeksionit te fshikezes jane:

• djegie ose dhimbje gjate urinimit;
• nevoje per te urinuar me shpesh;
• urgjence urinare;
• dalje e sasive te vogla te urines;
• presion ose dhimbje ne pjesen e poshtme te barkut;
• urine e turbullt;
• gjak ne urine ne disa raste.

Era e forte ose ngjyra e urines vetem, pa simptoma te tjera, nuk mjafton per te diagnostikuar UTI.

Kur simptomat mund te tregojne infeksion te veshkave?

Infeksioni i fshikezes mund te perhapet drejt veshkave, duke shkaktuar pielonefrit.

Shenjat qe e bejne me te mundshem nje infeksion te siperm urinar perfshijne:

• temperature;
• te dridhura;
• dhimbje ne ane ose ne shpine poshte brinjeve;
• nauze;
• te vjella;
• dobesi te theksuar ose gjendje te pergjithshme te rende.

Cilet faktore rrisin rrezikun per cistit?

Faktoret e riskut mund te perfshijne:

• seksin femeror;
• marredheniet seksuale;
• perdorimin e spermicideve;
• shtatzanine;
• peri-menopauzen dhe menopauzen;
• zbrazjen jo te plote te fshikezes;
• prostate te zmadhuar;
• gure ne traktin urinar;
• anomali anatomike ose funksionale te traktit urinar;
• kateter urinar;
• disa gjendje neurologjike qe ndikojne fshikezen;
• diabetin ne disa paciente;
• imunosupresionin.

Pse cistiti eshte me i shpeshte tek grate?

Uretra tek grate eshte me e shkurter dhe hapja e saj ndodhet me afer zones perianale. Kjo e ben me te lehte kalimin e baktereve intestinale drejt fshikezes.

Marredheniet seksuale mund ta rrisin riskun tek disa gra, por kjo nuk do te thote se UTI eshte semundje seksualisht e transmetueshme.

Cistiti tek meshkujt

UTI eshte me pak e zakonshme tek meshkujt e rinj dhe kerkon vleresim me te kujdesshem kur shfaqet.

Tek meshkujt me te moshuar, prostata e zmadhuar mund te pengoje zbrazjen normale te fshikezes. Urina reziduale mund te favorizoje infeksionet.

Kur nje mashkull ka UTI duhet te mendohet edhe per:

• retension urinar;
• zmadhim te prostates;
• prostatit;
• gure;
• ngushtim te uretres;
• anomali te tjera te traktit urinar.

Per me shume informacion rreth simptomave urinare nga prostata e zmadhuar, mund te lexoni edhe simptomat e prostates se zmadhuar dhe veshtiresite ne zbrazjen e fshikezes.

A e rrit diabeti rrezikun per infeksione urinare?

Diabeti mund te shoqerohet me risk me te larte per infeksione urinare tek disa paciente, vecanerisht kur kontrolli i glukozes eshte i dobet, ka probleme me zbrazjen e fshikezes ose komplikacione te tjera.

Megjithate, prania e diabetit nuk do te thote se cdo simptom urinare eshte UTI.

Infeksionet urinare qe perseriten mund te jene gjithashtu nje arsye per te rishikuar kontrollin metabolik dhe faktore te tjere predispozues.

Per informacion me te zgjeruar mund te lexoni edhe komplikacionet e diabetit, perfshire problemet urinare dhe infeksionet e perseritura.

Si vendoset diagnoza e cistitit?

Diagnoza varet nga pacienti dhe situata klinike.

Tek nje grua jo shtatzene, pa semundje te renda shoqeruese, kombinimi i simptomave tipike si:

• djegie gjate urinimit;
• urinim i shpeshte;
• urgjence urinare;
• mungese e sekrecioneve ose irritimit te theksuar vaginal;

mund ta beje diagnozen e cistitit akut shume te mundshme edhe pa nje seri te gjate ekzaminimesh.

Analiza e urines mund te perdoret per te kerkuar leukocite, nitrite, gjak dhe gjetje te tjera.

A duhet bere urokultura ne cdo cistit?

Jo domosdoshmerisht.

Urokultura eshte vecanerisht e dobishme kur:

• infeksionet perseriten;
• simptomat jane atipike;
• dyshohet pielonefrit;
• simptomat nuk permiresohen ose rikthehen shpejt pas trajtimit;
• pacientja eshte shtatzene;
• pacienti eshte mashkull;
• ekziston risk i shtuar per rezistence bakteriale;
• ka anomali te traktit urinar ose situata te tjera komplekse.

Kur kerkohet urokulture dhe gjendja e pacientit e lejon, mostra preferohet te merret para fillimit te antibiotikut.

Si merret mostra e urines?

Per nje moster midstream, zakonisht filloni urinimin ne tualet dhe me pas mblidhni pjesen e mesme te rrjedhes ne enen sterile, pa prekur brendesine e enes.

Ndiqni udhezimin e laboratorit sepse menyra e marrjes dhe transportit te mostres ndikon ne cilesine e rezultatit.

A duhet bere eko ne cdo infeksion te fshikezes?

Jo. Ekografia nuk eshte ekzaminim rutine per cdo episod te thjeshte cistiti.

Ajo mund te jete e dobishme kur dyshohet:

• gur;
• bllokim i rrjedhjes se urines;
• retension urinar;
• hidronefroze;
• anomali anatomike;
• infeksion i komplikuar ose i perseritur ne situata te zgjedhura.

Per me shume informacion mund te lexoni cfare tregon eko e aparatit urinar dhe kur perdoret.

Po cistoskopia?

Cistoskopia gjithashtu nuk behet rutinore per nje cistit te thjeshte.

Mund te rekomandohet ne paciente te zgjedhur, per shembull kur ka hematuri te pashpjeguar, dyshim per patologji te fshikezes ose probleme te tjera qe kerkojne vleresim direkt te saj.

Si trajtohet cistiti bakterial?

Trajtimi varet nga:

• seksi dhe mosha;
• shtatzania;
• ashpersia e simptomave;
• funksioni renal;
• alergjite;
• urokulturat e meparshme;
• antibiotiket e perdorur kohet e fundit;
• rezistenca bakteriale lokale;
• nese infeksioni eshte i thjeshte apo i komplikuar.

Antibiotiket

Kur nevojitet antibiotik, zgjedhjet e zakonshme per cistitin e pakomplikuar mund te perfshijne barna si nitrofurantoin ose fosfomycin, ndersa alternativa te tjera varen nga udhezimet lokale dhe ndjeshmeria bakteriale.

Nuk duhet zgjedhur antibiotiku thjesht sepse ka funksionuar ne nje infeksion te meparshem.

A duhet antibiotik menjehere ne cdo grua me cistit?

Jo ne cdo situate. Tek disa gra jo shtatzena me simptoma te lehta dhe risk te ulet komplikacionesh, mjeku mund te diskutoje nje recete te vonuar ose vezhgim te shkurter. Ne raste te tjera antibiotiku fillohet menjehere.

Shtatzania, seksi mashkullor, gjendja sistemike ose faktoret e riskut ndryshojne qasjen.

A duhen perdorur fluorokinolonet per cistit te thjeshte?

Antibiotike si ciprofloxacina zakonisht nuk jane zgjedhja rutine e pare per nje cistit te pakomplikuar kur ekzistojne alternativa me te pershtatshme, per shkak te efekteve anesore dhe rezistences antimikrobiale.

Cfare mund te beni vete gjate nje cistiti?

Pini lengje mjaftueshem

Qellimi eshte te shmangni dehidratimin. Nuk ka nje rregull qe cdo pacient duhet te pije patjeter 2-3 litra ne dite.

Nese keni insuficience kardiake, semundje renale ose kufizim te lengjeve, ndiqni sasine qe ju ka rekomanduar mjeku.

Per dhimbjen

Paracetamoli mund te perdoret nga shume paciente per dhimbjen. Ibuprofeni mund te jete alternativ per persona te pershtatshem, por jo per cdo pacient, sidomos kur ka semundje renale, probleme gastrike, shtatzani ose kunderindikacione te tjera.

Po cranberry dhe cajrat bimore?

Cranberry eshte studiuar kryesisht per parandalimin e UTI te perseritura, jo si trajtim per nje infeksion aktiv.

Cajrat, hithra ose preparatet e tjera bimore nuk duhet te paraqiten si metode per zhdukjen e baktereve nga fshikeza.

Po kafeja?

Kafeina mund te irritoje fshikezen dhe te perkeqesoje urgjencen ose frekuencen tek disa paciente, ndaj mund ta kufizoni perkohesisht nese vini re lidhje.

Nuk eshte e sakte te thuhet se kafeja shkakton cistit sepse “dobeson imunitetin”.

Cfare duhet bere kur cistiti perseritet?

Infeksion urinar i perseritur zakonisht quhet kur ndodhin te pakten:

• 2 episode ne 6 muaj; ose
• 3 episode ne 12 muaj.

Ne kete situate duhet te konfirmohet diagnoza dhe te vleresohen faktoret qe mund te kontribuojne ne perseritje.

Mund te lexoni udhezuesin e plote per infeksionet urinare te perseritura, urokulturen dhe parandalimin.

Baktere ne urine pa simptoma: a eshte cistit?

Jo domosdoshmerisht.

Bakteriuria asimptomatike do te thote prani bakteresh ne urine pa simptoma te infeksionit urinar.

Tek shumica e te rriturve jo shtatzene nuk rekomandohet trajtim rutinor me antibiotik.

Shtatzania dhe disa procedura urologjike invazive jane nder perjashtimet kryesore ku qasja eshte ndryshe.