METAPNEUMOVIRUSI HUMAN (TEK NJEREZIT)
CFARE ESHTE METAPNEUMOVIRUSI TEK NJEREZIT?
Metapneumovirusi tek njerezit (hMPV) eshte nje anetar pjese e nje familje virusesh qe perfshin gjithashtu : -Virusin Respirator Sincicial(RSV)
-Virusin Parainfluenza.
Megjithese u identifikua qe prej vitit 2001 nga disa studiues ne Holande, te dhenat sugjerojne se ky eshte nje virus i zakonshem qe ka qene pergjegjes per semundjet e frymemarrjes per te pakten 50 vjet ne mbare boten. Metapneumovirusi i njeriut mund te shkaktoje infeksione te traktit te siperm dhe te poshtem te frymemarrjes te pacientet e te gjitha moshave. Karakteristike per semundjet e frymemarrjes(traktit respirator) eshte se ato ndodhin me shpesh tek femijet e vegjel , te te moshuarit dhe tek njerezit me nje sistem imunitar te dobesuar.
SI TRANSMETOHET METAPNEUMOVIRUSI TEK NJEREZIT?
Perhapja e virusit tek njerezit ka me shume gjasa te ndodhe nepermjet kontaktit te drejtperdrejte ose te ngushte/afert me sekrecionet respiratore te personave te infektuar ose nga kontakti me objektet dhe siperfaqet e kontaminuara nga sekrecionet e tyre.
CILAT JANE SIMPTOMAT QE SHFAQ SEMUNDJA NGA METAPNEUMOVIRUSIT TEK NEREZIT?
Shumica e personave te infektuar me metapneumovirus (hMPV) tek njerezit kane simptoma te lehta duke perfshire:
- kolle
- rrjedhje te hundeve
- kongjestion nazal
- dhimbje te fytit
- temperature
Gjithashtu mund te shfaqen edhe simptoma te renda te semundjes ku do te permendim :
- fishkellima respiratore
- veshtiresi ne frymemarrje
- ngjirje te zerit
- kolle
- pneumoni
- tek te rriturit ka nje mundesi shume te madhe per perkeqesim te astmes
Tek femijet me te vegjel se 1 vjeç, tek te moshuarit dhe personat qe kane sistem imunitar te dobet , hMPV mund te shkaktoje semundje me te renda te frymemarrjes.
KUR JANE ME TE SHPESHTA SIMPTOMAT E SEMUNDJES?
Semundja eshte me e zakonshme te shfaqet ne fund te dimrit dhe ne fillim te pranveres.
Megjithate eshte raportuar edhe nje shperthim ne stinen e veres per semundjen e shkaktuar nga metapneumovirusi (hMPV) tek pacientet dhe stafi i institucionit te kujdesit afatgjate/azile,kjo ne saj te disa studimeve te bera ne Amerike.
Periudha e inkubimit(koha qe i duhet semundjes te shfaqi simptomat) te semundjes eshte 3-5 dite pas ekspozimit/perballes me virusit.
A MUND TE NDODH NJE RI-INFEKTIM ME SEMUNDJEN NGA METAPNEUMOVIRUSI?
Ka te dhena, megjithese te kufizuara,qe sugjerojne se mund te ndodhe nje ri-infektim me hMPV edhe pas nje infektimi qe mund te kete ndodhur me pare .
Besohet se shumica e femijeve infektohen ne moshe te heret/vogel dhe mund te ndodh nje ri-infektim me semundjen nga metapneumovirusi me vone ne jete.
Infeksioni i perseritur duket se rezulton ne semundje me te lehta, megjithese rreziku per semundjen me komplikacione per pacientet me imunitet te kompromentuar eshte shume i madh.
SI DIAGNOSTIKOHET KJO SEMUNDJE?
Testimi i metapneumovirusit tek njerezit nuk eshte i disponueshem/mundshem.
Ne keto kohe, vetem disa laboratore kerkimore dhe nje numer i kufizuar laboratoresh komerciale(jane laboratore qe nuk disponohen ne spitale publike dhe jane shume te rralle ne numer) kryejne testime per kete virus.
SI TRAJTOHET KJO SEMUNDJE?
Trajtimi i semundjes se shkaktuar nga metapneumoviruset eshte i fokusuar ne terapine mbeshtetese ,nese ajo nuk kalon per te pakten nje jave villohen medikamente antivirale, (duke trajtuar simptomat e semundje qe shfaqen) qe ne pergjithesi trajtimi konsiston ne:
- antipiretiket(reduktuesit/uljen e temperatures)
- antihistaminiket
- trajtimet per lehtesimi e frymemarrjes
- mjete te tjera per t’i ofruar rehati pacientit derisa semundja te largohet.
SI MUND TA PARANDALOJME NJE INFEKTIM NGA METAPNEUMOVIRUSET?
Jane disa masa qe duhen ndjekur per te parandaluar perhapjen e infeksionit tek persona te tjere :
-mbulimi i gojes dhe hundes me nje fasole kur kolliteni ose teshtitni
-kollitja ose teshtitja duhet te behet ne pjesen e siperme te menges dhe jo ne duar
-asgjesimi i menjehershem i elementeve te kontaminuara/ndotura dhe larja e duhur e duarve.
REFERENCAT:
https://www.cdc.gov/surveillance/nrevss/hmpv/clinical.html
https://www.lung.org/lung-health-diseases/lung-disease-lookup/human-metapneumovirus-hmpv
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22443-human-metapneumovirus-hmpv
