Myku ne Gojen e Femijes: Shenjat dhe Trajtimi
Pergjigjja e shkurter
Myku ne gojen e femijes, i quajtur edhe mellenja e gojes ose kandidiaza orale, shkaktohet nga shtimi i kerpudhes Candida. Zakonisht shfaq pllaka te bardha ne gjuhe, faqe, mishra ose qiellzen e gojes, te cilat nuk largohen lehte si mbetjet e qumeshtit. Shpesh trajtohet mire, por foshnja duhet vleresuar nga pediatri kur nuk ushqehet, duket e semure, ka shenja dehidratimi ose kur pllakat vazhdojne apo perseriten.
Cfare eshte myku ne gojen e femijes?
Candida mund te jetoje ne lekure, goje dhe zorre pa shkaktuar problem. Kur shumimi i saj del jashte ekuilibrit, mund te krijohet kandidiaza orale. Gjendja eshte e zakonshme tek foshnjat, sepse sistemi i tyre imunitar eshte ende ne zhvillim.
Myku ne goje mund te shfaqet pas perdorimit te antibiotikeve nga femija ose nena, sepse antibiotiket ndryshojne bakteret normale qe frenojne shumimin e Candida. Tek femijet me te rritur, mund te lidhet edhe me kortikosteroide qe thithen per astmen pa shpelarje te gojes pas perdorimit, goje te thate ose imunitet te dobesuar.
Si duket kandidiaza orale?
Shenja me tipike jane pllaka ose shtresa te bardha ne gjuhe, pjesen e brendshme te faqeve, mishrat e dhembeve, buzet ose qiellzen e gojes. Nen to mund te kete mukoze te skuqur dhe te ndjeshme. Femija mund te jete i irrituar, te qaje gjate ushqyerjes ose te refuzoje gjirin dhe biberonin per shkak te dhimbjes.
E rendesishme: keto imazhe jane ilustruese. Nje fotografi nuk mjafton per diagnoze, sepse mbetjet e qumeshtit dhe gjendje te tjera mund te duken ngjashem. Mos i kruani dhe mos i ferkoni pllakat; mund te shkaktoni dhimbje ose gjakosje.
Myk apo mbetje qumeshti?
| Vecoria | Myku ne goje | Mbetjet e qumeshtit |
|---|---|---|
| Vendndodhja | Mund te jete ne gjuhe, faqe, mishra, buze dhe qiellze. | Shpesh shihet kryesisht mbi gjuhe pas ushqyerjes. |
| Largimi | Nuk largohet lehte; ferkimi mund te lere siperfaqe te kuqe ose qe gjakos. | Zakonisht pastrohet me lehte ose zvogelohet mes vakteve. |
| Shqetesimi | Mund te shkaktoje dhimbje, nervozizem dhe veshtiresi ne ushqyerje. | Zakonisht nuk shkakton dhimbje ose ndryshim ne ushqyerje. |
Nese nuk jeni te sigurt, mos u perpiqni ta provoni duke e ferkuar fort. Pediatri mund ta vleresoje gojen e femijes dhe menyren si ushqehet.
Cilat jane shenjat tek foshnjat dhe femijet?
Shenja ne goje
- pllaka te bardha ose te verdha qe nuk hiqen lehte;
- skuqje ose ndjeshmeri e mukozes;
- carje ne cepat e gojes;
- dhimbje gjate ushqyerjes ose gelltitjes.
Ndryshime ne sjellje
- qan ose largohet nga gjiri apo biberoni;
- ushqehet me pak se zakonisht;
- eshte me i irrituar;
- mund te kete njekohesisht skuqje ne zonen e pelenes.
Jo cdo foshnje ka dhimbje. Disa kane pllaka te dukshme, por vazhdojne te ushqehen normalisht. Nje skuqje ne zonen e pelenes mund te shkaktohet nga Candida, por ka edhe shkaqe te tjera dhe duhet pare para zgjedhjes se kremit. Per nje shpjegim me te gjere te infeksioneve mykotike te lekures, lexoni artikullin mbi kandidiazen ne lekure.
Kush ka me shume rrezik?
- foshnjat, vecanerisht te porsalindurit dhe te lindurit para kohe;
- femijet ose nenat qe kane perdorur kohet e fundit antibiotike;
- femijet qe perdorin kortikosteroide me thithje dhe nuk shpelajne gojen pas tyre;
- femijet me goje te thate, ushqyerje te veshtire ose semundje kronike;
- femijet me imunitet te dobesuar nga semundja ose trajtimi.
Nje episod i zakonshem tek foshnja nuk do te thote se ka problem me imunitetin. Megjithate, kandidiaza qe eshte e rende, perseritet shpesh ose shfaqet pa arsye tek nje femije me i madh mund te kerkoje vleresim per faktore te tjere, sipas historise klinike.
Kur duhet kontaktuar pediatri?
Kontaktoni pediatrin ose mjekun e familjes kur:
- dyshoni per myk ne gojen e nje te porsalinduri;
- femija refuzon gjirin, biberonin, ushqimin ose lengjet;
- ka me pak pelena te lagura, goje te thate, qan pa lote ose duket i plogesht;
- ka dhimbje te madhe, gjakosje ose veshtiresi ne gelltitje;
- pllakat vazhdojne, perhapen ose kthehen pas trajtimit;
- ka skuqje te forte ne zonen e pelenes;
- ka semundje qe ul imunitetin ose merr trajtim imunosupresiv;
- nuk po permiresohet pasi ka filluar trajtimin e pershkruar.
Si vendoset diagnoza?
Ne shumicen e rasteve pediatri e vendos diagnozen duke pare gojen, duke pyetur per ushqyerjen, antibiotiket, barnat dhe shenjat tek nena qe ushqen me gji. Analiza ose marrja e nje mostre nga pllakat zakonisht nuk nevojitet, por mund te merret ne raste te pazakonta, te renda ose qe nuk i pergjigjen trajtimit.
Nese femija nuk ushqehet mire, mjeku do te kontrolloje edhe hidratimin dhe peshen. Tek femijet me episode te perseritura mund te kerkohet vleresim me i gjere, por kjo nuk eshte e nevojshme per cdo rast te thjeshte.
Si trajtohet ne menyre te sigurt?
Trajtimi varet nga mosha, pesha, ashpersia, ushqyerja dhe preparatet qe gjenden ne vendin ku jetoni. Pediatri mund te pershkruaje nje bar antimykotik lokal per gojen. Emri, doza, menyra e vendosjes dhe kohezgjatja ndryshojne sipas produktit dhe femijes, prandaj ndiqni saktesisht receten dhe fleteudhezimin.
- Jepeni barin sic eshte pershkruar. Mos ndryshoni dozen dhe mos e ndaloni heret vetem sepse pllakat duken me mire.
- Perdoreni mjetin mates te preparatit. Luget e kuzhines nuk japin matje te sakte.
- Mos ndani barna. Nje preparat i dhene per nje femije mund te mos jete i pershtatshem per nje tjeter.
- Rikontaktoni mjekun nese femija nuk permiresohet ne kohen qe ju eshte shpjeguar, simptomat perkeqesohen ose myku rikthehet.
Mos perdorni pa udhezim mjekesor: sode bikarbonat, boraks, mjalte, vajra esenciale, shpelares goje per te rritur ose barna antimykotike te mbetura nga nje trajtim tjeter. Mjalti nuk duhet t’u jepet foshnjave nen 12 muaj per shkak te rrezikut te botulizmit.
Ushqyerja me gji dhe shenjat tek nena
Ushqyerja me gji zakonisht mund te vazhdoje. Dhimbja e gjirit ose thithkave ka shume shkaqe dhe nuk duhet quajtur automatikisht myk. Nena duhet te kerkoje vleresim nese ka thithka te dhimbshme, te cara, me skuqje ose dhimbje qe vazhdon gjate dhe pas ushqyerjes.
Nese konfirmohen shenja te kandidiazes si tek foshnja, ashtu edhe tek nena, mjeku mund te rekomandoje trajtim ne te njejten kohe per te ulur mundesine e kalimit perseri nga njeri tek tjetri. Mos perdorni barin e femijes mbi gjirin e nenes ose anasjelltas pa udhezim profesional.
Higjiena dhe parandalimi
- lani duart para pergatitjes se ushqimit ose barit dhe pas nderrimit te pelenes;
- pastroni dhe sterilizoni biberonat, thithkat e shisheve dhe pjeset e pompes sipas udhezimit te prodhuesit dhe keshilles se profesionistit shendetesor;
- mos ndani biberona, shishe ose mjete ushqyerjeje mes femijeve;
- nderroni pelenat rregullisht dhe mbajeni zonen sa me te paster e te thate;
- jepni antibiotike vetem kur jane pershkruar dhe perfundoni skemen sipas udhezimit;
- femijet qe perdorin kortikosteroide me thithje duhet te shpelajne gojen pas perdorimit, kur mosha ua lejon ta bejne ne menyre te sigurt;
- mos lani thithkat e gjirit me sapun pas cdo vakti, sepse larja e tepert mund te demtoje lekuren.
Cfare nuk duhet te beni?
Mos i hiqni me force pllakat
Kruarja ose ferkimi mund te shkaktoje dhimbje, irritim dhe gjakosje. Pastrimi agresiv nuk e trajton infeksionin.
Mos caktoni vete dozen
Doza dhe kohezgjatja varen nga preparati, mosha dhe pesha. Barnat sistemike perdoren vetem kur i zgjedh mjeku.
Mos e diagnostikoni vetem nga fotoja
Mbetjet e qumeshtit, irritimi dhe gjendje te tjera mund te ngjajne me kandidiazen orale.
Mos e nderprisni ushqyerjen pa keshille
Vleresimi i kapjes se gjirit dhe i dhimbjes mund te zbuloje shkaqe qe nuk lidhen me Candida.
Pyetje te shpeshta
A eshte myku ne gojen e foshnjes i rrezikshem?
Shpesh eshte nje infeksion i kufizuar dhe trajtohet mire. Megjithate, mund ta beje ushqyerjen te dhimbshme dhe te coje ne marrje te pamjaftueshme te lengjeve. Kerkoni vleresim me shpejt kur foshnja nuk ushqehet, ka temperature, duket e plogesht ose ka me pak pelena te lagura.
A largohet vete kandidiaza orale?
Disa raste te lehta mund te kalojne, por simptomat e foshnjes duhen diskutuar me pediatrin. Mos prisni kur ushqyerja eshte prekur, femija duket i semure ose ndryshimet vazhdojne.
A duhet t’i pastroj pllakat me garze?
Jo me force. Pllakat e kandidiazes mund te jene te lidhura me mukozen dhe ferkimi mund te lere zone te kuqe ose te gjakosur. Ndiqni vetem kujdesin dhe trajtimin qe ju rekomandon pediatri.
A mund te vazhdoje ushqyerja me gji?
Zakonisht po. Nese nena ka dhimbje ose ndryshime te thithkave, ajo dhe foshnja duhet te vleresohen. Kur infeksioni konfirmohet tek te dy, mund te nevojitet trajtim i njekohshem.
A eshte skuqja e pelenes nga i njejti myk?
Candida mund te preke edhe zonen e pelenes, por jo cdo skuqje eshte mykotike. Mos vendosni krem antimykotik pa vleresuar pamjen, zgjatjen dhe shkakun e mundshem.
Pse myku po perseritet?
Mund te lidhet me antibiotike, pajisje ushqyerjeje qe nuk pastrohen mire, trajtim jo te plote ose kalim mes nenes dhe foshnjes. Episode te shpeshta, te renda ose ne moshe me te madhe duhen vleresuar per faktore te tjere.
Referencat mjekesore
- MedlinePlus: Thrush in Newborns. Rishikuar ne vitin 2025.
- American Academy of Pediatrics: Thrush and Other Candida Infections.
- NHS: Oral Thrush.
- CDC: About Candidiasis.
Keni vene re pllaka te bardha ne gojen e femijes?
Pershkruani moshen e femijes, sa kohe kane filluar ndryshimet, ku ndodhen, nese ushqehet normalisht, temperaturen, pelenat e lagura dhe barnat e perdorura. Mos publikoni fotografi ku dallohet fytyra ose te dhena identifikuese.
Pyet Mjekun
