Cfare eshte dhimbja e barkut?

Dhimbja e barkut eshte dhimbje ose parehati qe ndihet ne zonen midis kraharorit dhe legenit.

Shpesh ne gjuhen e perditshme quhet “dhimbje stomaku”, por stomaku eshte vetem nje nga organet qe mund ta shkaktoje.

Ne bark ndodhen ose kalojne:

• stomaku;
• melcia;
• fshikeza e temthit dhe rruget biliare;
• pankreasi;
• zorra e holle;
• zorra e trashe;
• apendiksi;
• veshkat dhe ureteret;
• fshikeza urinare;
• mitra, tubat dhe vezoret tek grate;
• enjet e medha te gjakut;
• muskujt dhe muri i barkut.

Dhimbja mund te perceptohet ne bark edhe kur burimi ndodhet ne kraharor, shpine ose legen.

Si mund te pershkruhet dhimbja?

Mjeku do te doje te dije nese dhimbja eshte:

• e mprehte ose therese;
• e topitur;
• djegese;
• ngerc;
• kolike, pra vjen ne vale;
• e vazhdueshme;
• e lokalizuar ne nje pike;
• e perhapur ne gjithe barkun;
• e shoqeruar me dhimbje qe shkon ne shpine, shpatull ose ijë.

Rendesi ka edhe:

• kur filloi;
• nese filloi papritur apo gradualisht;
• nese lidhet me ushqimin;
• nese perkeqesohet me levizjen;
• nese ndryshon pas jashteqitjes;
• nese lidhet me urinimin;
• nese lidhet me menstruacionet;
• nese ka temperature, te vjella, diarre ose gjakderdhje.

Cfare mund te tregoje vendndodhja e dhimbjes?

Vendndodhja ndihmon, por nuk vendos diagnozen e vetme. Organet mund te japin dhimbje ne zona te tjera dhe anatomia ndryshon nga personi tek personi.

Cilat jane shkaqet e zakonshme te dhimbjes se barkut?

Shume episode lidhen me gjendje te perkohshme si:

Cilat shkaqe mund te jene me serioze?

Dhimbja e barkut mund te jete shenje e nje problemi qe kerkon trajtim te shpejte.

Shembuj perfshijne:

• apendesitin;
• kolecistitin ose bllokimin e rrugeve biliare;
• pankreatitin akut;
• ulceren e perforuar;
• obstruksionin e zorreve;
• ishemine mezenterike;
• peritonitin;
• aneurizmen e aortes abdominale;
• infeksionin e rende te veshkave;
• shtatzanine ektopike;
• torsionin ovarian;
• infarktin e zemres ne disa paciente.

Dhimbja ne pjesen e siperme djathtas

Kjo zone permban fshikezen e temthit, melcine dhe rruget biliare.

Mund te lidhet me:

• guret ne temth;
• kolecistitin;
• kolangitin;
• hepatitin;
• ulceren duodenale;
• probleme te veshkes se djathte;
• me rralle, semundje te mushkerise se djathte.

Dhimbja nga guret ne temth shpesh fillon papritur ne pjesen e siperme djathtas ose ne qender dhe mund te zgjase disa ore.

Dhimbja ne pjesen e siperme ose qendrore te barkut

Mund te lidhet me:

• gastritin;
• ulceren peptike;
• refluksin;
• pankreatitin;
• semundje te shpretkes;
• probleme te veshkes;
• probleme te zemres ose mushkerive.

Dhimbja nga pankreatiti

Pankreatiti akut mund te shkaktoje dhimbje te forte ne pjesen e siperme te barkut qe mund te shkoje drejt shpines dhe te shoqerohet me nauze, te vjella, temperature ose rrahje te shpejta te zemres.

Ne kete situate analizat e pankreasit mund te jene te dobishme. Lexoni edhe: cfare tregojne amilaza dhe lipaza e rritur .

A mund te jete zemra?

Po. Infarkti i zemres nuk shfaqet gjithmone vetem me dhimbje gjoksi.

Tek disa persona mund te kete:

• presion ose dhimbje ne pjesen e siperme te barkut;
• nauze;
• djersitje te ftohta;
• gulcim;
• dobesi;
• dhimbje qe perhapet drejt gjoksit, shpines, nofulles ose krahut.

Keto simptoma kerkojne urgjence.

Dhimbja ne pjesen e poshtme djathtas

Nje nga diagnozat me te rendesishme qe duhet perjashtuar eshte apendesiti .

Apendesiti mund te filloje me dhimbje rreth kerthizes dhe me pas te zhvendoset poshte djathtas.

Mund te shoqerohet me:

• humbje oreksi;
• nauze;
• te vjella;
• temperature;
• dhimbje qe perkeqesohet me levizjen ose kollitjen.

Tek grate, dhimbja ne kete zone mund te vije gjithashtu nga vezorja, tubi fallopian ose nje shtatzani ektopike.

Dhimbja ne pjesen e poshtme majtas

Shkaqet e mundshme perfshijne:

• kapsllekun;
• divertikulitin;
• kolitin;
• probleme te traktit urinar;
• guret ne ureter;
• probleme gjinekologjike tek grate.

Divertikuliti shpesh shkakton dhimbje te vazhdueshme poshte majtas dhe mund te shoqerohet me temperature, ndryshime te jashteqitjes ose ndjeshmeri te barkut.

Dhimbja qe vjen ne vale

Dhimbja kolike vjen dhe iken ne vale.

Shembuj te zakonshem jane:

• guret ne veshka ose ureter;
• guret ne temth;
• disa forma te obstruksionit te zorreve.

Guri ne ureter shpesh shkakton dhimbje shume te forte ne ane ose shpine qe mund te perhapet drejt ijve dhe mund te shoqerohet me gjak ne urine.

Dhimbja e barkut tek grate

Tek grate ne moshe riprodhuese duhet menduar edhe per shkaqe gjinekologjike.

Mund te perfshijne:

• dhimbjen menstruale;
• ovulacionin;
• cistet ovariane;
• torsionin ovarian;
• endometriozen;
• semundjen inflamatore pelvike;
• shtatzanine ektopike.

Dhimbja nga muri i barkut dhe nervat

Jo cdo dhimbje vjen nga organet e brendshme.

Mund te shkaktohet nga:

• tendosja e muskujve;
• trauma;
• hernia;
• irritimi i nervave;
• herpes zoster.

Herpes zoster mund te filloje me dhimbje, djegie ose ndjeshmeri ne nje brez ne nje ane te barkut, disa dite perpara shfaqjes se flluskave.

Lexoni: herpes zoster ose “zjarri i nates” .

Si diagnostikohet shkaku i dhimbjes se barkut?

Mjeku fillon me historine dhe ekzaminimin fizik.

Mund t’ju pyese:

• ku ndodhet dhimbja;
• kur filloi;
• nese filloi papritur;
• nese leviz ne nje zone tjeter;
• nese lidhet me ushqimin;
• nese ka diarre ose kapsllek;
• nese ka gjak ne fece ose te vjella;
• nese ka simptoma urinare;
• daten e menstruacioneve te fundit;
• mundesine e shtatzanise;
• barnat qe merrni;
• operacionet e meparshme abdominale.

Analizat

Sipas situates mund te kerkohen:

• hemograma;
• CRP ose analiza te tjera inflamatore;
• elektrolitet;
• funksioni i veshkave;
• enzimat e melcise dhe bilirubina;
• lipaza;
• analiza e urines;
• test shtatzanie;
• analiza te tjera sipas dyshimit.

Imazheria

Jo cdo dhimbje barku kerkon CT.

Ekzaminimi zgjidhet sipas moshes, vendit te dhimbjes, shtatzanise dhe diagnozes se dyshuar.

Per dhimbje akute te perhapur me temperature, CT abdomen/pelvis me kontrast intravenoz mund te jete nje nga ekzaminimet me te pershtatshme, por zgjedhja varet nga situata klinike.

A mund te duhet EKG?

Po. Nese dhimbja eshte ne pjesen e siperme te barkut dhe ka faktore rreziku ose simptoma qe mund te vijne nga zemra, mjeku mund te kerkoje EKG dhe analiza kardiake.

Si trajtohet dhimbja e barkut?

Nuk trajtohet “dhimbja e barkut” me nje terapi te vetme. Trajtimi varet nga shkaku.

Cfare mund te beni ne shtepi per dhimbje te lehte?

Vetekujdesi eshte i arsyeshem vetem kur dhimbja eshte e lehte, nuk ka shenja alarmi dhe duket se po permiresohet.

Mund te ndihmoje:

• pirja e lengjeve ne sasi te vogla dhe te shpeshta;
• ushqime te lehta ne sasi te vogla kur mund t’i toleroni;
• shmangia e alkoolit;
• shmangia e vakteve shume te yndyrshme nese ato e perkeqesojne dhimbjen;
• pushim dhe monitorim i simptomave;
• matja e temperatures nese ndiheni me ethe.

Kur duhet te kontaktoni mjekun edhe nese nuk eshte urgjence?

Rezervoni nje vleresim nese:

• dhimbja nuk permiresohet brenda 24-48 oreve;
• dhimbja perseritet shpesh;
• keni fryrje te vazhdueshme;
• keni temperature me dhimbje barku;
• keni djegie ose urinim te shpeshte;
• keni diarre qe zgjat;
• keni ndryshim te vazhdueshem te jashteqitjes;
• keni renie ne peshe pa shpjegim;
• keni humbje oreksi te vazhdueshme;
• keni gjakderdhje vaginale jo normale;
• dhimbja ju zgjon shpesh nga gjumi.

Pyetje te shpeshta per dhimbjen e barkut