Cfare eshte Helicobacter pylori?

Helicobacter pylori eshte nje bakter i pershtatur per te jetuar ne mukozen e stomakut.

Infeksioni shpesh merret ne femijeri dhe, pa trajtim, mund te vazhdoje per shume vite.

Shume persona te infektuar nuk kane simptoma dhe mund te mos e dine se e kane bakterin.

Prania e bakterit mund te shkaktoje inflamacion kronik te mukozes gastrike. Tek nje pjese e personave ky inflamacion lidhet me ulcere peptike, atrofi gastrike dhe komplikacione te tjera.

Si transmetohet H. pylori?

Menyra e sakte e transmetimit nuk kuptohet plotesisht, por infeksioni mendohet se perhapet kryesisht nga personi ne person.

Rruge te mundshme perfshijne:

• kontaktin oral-oral;
• rrugen fekal-orale;
• ushqim ose uje te kontaminuar ne kushte te caktuara.

Infeksioni eshte me i zakonshem ne vende dhe familje ku ka mbipopullim, akses me te kufizuar ne uje te sigurt ose kushte higjieno-sanitare me te dobeta.

Larja e duarve, uji i sigurt dhe higjiena ushqimore jane masa te arsyeshme, por nuk ekziston nje metode qe garanton parandalimin e transmetimit.

Cfare semundjesh mund te shkaktoje H. pylori?

H. pylori lidhet me disa gjendje gastrointestinale.

Gastriti kronik

Infeksioni shkakton inflamacion te mukozes se stomakut. Shume persona nuk kane simptoma edhe pse gastriti eshte i pranishem.

Ulcera peptike

H. pylori eshte nje shkak i rendesishem i ulcerave te stomakut dhe duodenit.

Eradikimi i bakterit ul riskun qe ulcera e lidhur me H. pylori te rikthehet.

Gastriti atrofik dhe intestinal metaplasia

Infeksioni kronik mund te shkaktoje ndryshime progresive te mukozes gastrike tek nje pjese e pacienteve.

Keto ndryshime kane rendesi sepse lidhen me risk me te larte per gastric adenocarcinoma.

Gastric MALT lymphoma

H. pylori lidhet fuqishem me nje forme te rralle te limfomes qe zhvillohet ne mukozen e stomakut.

Ne disa raste te hershme, eradikimi i H. pylori mund te jete pjese thelbesore e trajtimit te kesaj semundjeje.

A shkakton H. pylori kancer te stomakut?

Infeksioni kronik me H. pylori eshte nje faktor shkakor i provuar per disa forma te kancerit gastrik.

Kjo nuk do te thote se cdo person me H. pylori do te zhvilloje kancer.

Risku individual ndikohet nga:

• kohezgjatja e infeksionit;
• lloji i inflamacionit gastrik;
• atrofia ose intestinal metaplasia;
• historia familjare;
• duhanpirja;
• faktore gjenetike dhe mjedisore.

Eradikimi i H. pylori ul riskun e kancerit gastrik, vecanerisht kur kryhet para zhvillimit te ndryshimeve te avancuara premalinje.

Cilat jane simptomat e H. pylori?

Shumica e personave nuk kane simptoma specifike.

Kur ka gastrit ose ulcere, mund te shfaqen:

• dhimbje ose djegie ne pjesen e siperme te barkut;
• dispepsi;
• fryrje;
• nauze;
• gromesira;
• ngopje e hershme;
• humbje oreksi.

Simptomat me serioze mund te lidhen me ulcere ose semundje tjeter dhe perfshijne:

• te vjella me gjak;
• jashteqitje te zeza si katran;
• anemi;
• humbje te pashpjeguar ne peshe;
• te vjella te vazhdueshme;
• veshtiresi progresive ne gelltitje.

Kush duhet te testohet per H. pylori?

Nuk rekomandohet qe cdo person pa arsye klinike te beje analiza per H. pylori.

Tek te rriturit testimi mund te jete i pershtatshem ne situata si:

• ulcere aktive gastrike ose duodenale;
• histori e ulcers peptike pa eradikim te dokumentuar;
• dispepsi ne paciente te pershtatshem pa shenja alarmuese;
• gastric MALT lymphoma;
• histori te trajtimit endoskopik te kancerit te hershem gastrik;
• atrofi gastrike ose intestinal metaplasia;
• risk te rritur per kancer gastrik;
• iron deficiency anemia te pashpjeguar pas vleresimit perkates;
• immune thrombocytopenic purpura ne situata te zgjedhura;
• perdorim kronik te NSAID ose fillim te terapise afatgjate me aspirin sipas vleresimit klinik;
• familjare te rritur qe jetojne ne te njejten shtepi me nje person me H. pylori te konfirmuar, sipas udhezimeve dhe praktikes lokale.

Cilat teste perdoren per H. pylori?

Urea breath test

Pacienti gelltit nje substance qe permban urea te etiketuar. H. pylori prodhon enzimen urease, e cila ndryshon urean dhe lejon zbulimin e infeksionit ne ajrin e nxjerre.

Ky eshte nje nga testet jo invazive me te sakta per infeksion aktiv kur pacienti eshte pergatitur si duhet.

Stool antigen test

Kerkohet antigjeni i bakterit ne nje moster jashteqitjeje.

Testet monoclonale te validuara jane te dobishme si per diagnoze ashtu edhe per konfirmimin e eradikimit.

Analiza e gjakut per antitrupa

Antitrupat mund te mbeten pozitiv edhe pasi infeksioni eshte zhdukur.

Per kete arsye serologjia zakonisht nuk eshte zgjedhja e preferuar kur duam te dime nese ekziston infeksion aktiv dhe nuk duhet perdorur per te konfirmuar sherimin.

Kur nevojitet gastroskopia?

Jo cdo person qe dyshohet per H. pylori ka nevoje per gastroskopi.

Endoskopia mund te preferohet kur ka:

• gjakderdhje gastrointestinale;
• anemi te pashpjeguar;
• humbje peshe;
• te vjella te vazhdueshme;
• veshtiresi progresive ne gelltitje;
• histori familjare ose risk te shtuar per kancer gastrik;
• moshe dhe profil risku ku endoskopia eshte me e pershtatshme;
• dyshim per ulcere, tumor ose semundje tjeter strukturore.

Gjate gastroskopise mund te merren biopsi nga stomaku per histologji dhe teste per H. pylori.

Nese gastroenterologu ju ka rekomanduar endoskopi, mund te lexoni edhe si behet pergatitja per fibrogastroskopi.

A mund te japin PPI ose antibiotiket rezultat negativ te rreme?

Po.

Disa barna mund ta ulin perkohesisht numrin ose aktivitetin e bakterit dhe ta bejne testin negativ edhe pse infeksioni ekziston ende.

Per testet jo invazive dhe test of cure, udhezimet zakonisht kerkojne:

• te kalojne te pakten 4 jave nga perfundimi i antibiotikeve;
• te mos perdoren bismuth ose antibiotike per te pakten 4 jave para testit;
• PPI ose PCAB zakonisht te ndalohen rreth 2 jave para testit.

H2 receptor blockers dhe antacidet mund te perdoren ne disa raste si bridge therapy, sipas udhezimit te mjekut.

Si trajtohet H. pylori?

Trajtimi quhet eradication therapy dhe perdor kombinim te barnave qe ulin acidin dhe antibiotikeve.

Skema nuk duhet zgjedhur vetem nga nje liste ne internet.

Duhet te merren parasysh:

• rezistenca lokale ndaj antibiotikeve;
• rezultatet e susceptibility testing kur jane te disponueshme;
• antibiotiket qe pacienti ka perdorur me pare;
• alergjia ndaj penicilines;
• trajtime te meparshme per H. pylori;
• shtatzania ose ushqyerja me gji;
• ndermarrje dhe kundraindikacione te tjera.

Bismuth quadruple therapy

Ne te rriturit ku ndjeshmeria ndaj antibiotikeve nuk dihet, nje nga skemat kryesore te rekomanduara eshte optimized bismuth quadruple therapy per 14 dite.

Ajo kombinon:

• nje PPI;
• bismuth;
• tetracycline;
• metronidazole.

Skema konkrete dhe dozat duhet te pershkruhen nga mjeku.

Alternativa te tjera

Ne varesi te vendit, disponibilitetit dhe situates individuale mund te perdoren edhe skema te tjera, si rifabutin-based triple therapy ose vonoprazan-amoxicillin dual therapy.

Pse clarithromycin nuk duhet dhene automatikisht?

Rezistenca e H. pylori ndaj clarithromycin eshte rritur ne shume vende.

Kur bakteri eshte rezistent, efektiviteti i terapise tradicionale PPI + amoxicillin + clarithromycin bie ndjeshem.

Prandaj skemat qe permbajne clarithromycin ose levofloxacin nuk duhen zgjedhur empiricisht kur ndjeshmeria e bakterit nuk dihet, pervec situatave te pershtatshme sipas udhezimit lokal.

Si kuptojme nese H. pylori eshte zhdukur?

Permiresimi i simptomave nuk mjafton.

Pas trajtimit duhet bere nje test per eradikimin.

Tek te rriturit rekomandohet test of cure te pakten 4 jave pas perfundimit te antibiotikeve.

Mund te perdoret:

• urea breath test;
• stool antigen test i validuar;
• test biopsy-based nese gastroskopia po behet per nje indikacion tjeter.

PPI ose PCAB zakonisht duhet te jene ndaluar rreth 2 jave me pare dhe antibiotiket/bismuth rreth 4 jave me pare per te ulur riskun e nje rezultati negativ te rreme.

Cfare behet nese H. pylori mbetet pozitiv?

Nese testi i kontrollit mbetet pozitiv, nuk duhet perseritur verbërisht e njejta skeme.

Mjeku duhet te rishikoje:

• skemen e perdorur;
• nese terapia u perfundua plotesisht;
• efektet anesore qe mund te kene ulur adherencen;
• antibiotiket e perdorur me pare;
• mundesine e antibiotic susceptibility testing.

Skema e dyte duhet te shmange, kur eshte e mundur, antibiotiket ndaj te cileve ka mundesi te kete rezistence nga ekspozimi i meparshem.

H. pylori tek femijet

Menaxhimi pediatrik nuk duhet kopjuar nga protokollet e te rriturve.

Tek nje femije me dhimbje barku te perseritura pa shenja alarmuese, udhezimet pediatrike nuk rekomandojne testim jo invaziv thjesht per te kerkuar H. pylori.

Arsyeja eshte se dhimbja funksionale e barkut eshte e zakonshme dhe eradikimi i H. pylori nuk eshte treguar se permireson simptoma te tilla kur nuk ka ulcere ose erozione.

Nese ne endoskopi gjenden ulcera ose erozione, biopsia per H. pylori mund te jete e pershtatshme.

Tek femijet:

• trajtimi duhet te drejtohet nga pediatri gastroenterolog;
• preferohet susceptibility-guided therapy;
• clarithromycin nuk duhet perdorur pa evidence te ndjeshmerise;
• eradikimi duhet kontrolluar pas trajtimit;
• urea breath test ose stool antigen monoclonal jane testet kryesore per test of cure.

A duhet testuar bashkeshorti ose familjaret?

H. pylori mund te grumbullohet brenda familjeve.

Udhezimi ACG 2024 perfshin adult household members te nje personi me H. pylori te konfirmuar si grup ku mund te behet testim jo serologjik per infeksion aktiv.

Kjo nuk do te thote qe cdo familjar duhet te marre antibiotike pa test.

Testohet fillimisht; trajtimi jepet kur infeksioni aktiv konfirmohet.

H. pylori dhe anti-inflamatoret

NSAID si ibuprofen, naproxen dhe disa barna te tjera mund te rrisin riskun e ulceres dhe gjakderdhjes gastrointestinale.

H. pylori eshte nje faktor tjeter i rendesishem per ulcere.

Kjo nuk do te thote se cdo person me H. pylori duhet te ndaloje menjehere te gjitha NSAID.

Ne vecanti, mos ndaloni aspirin ose antiplatelet te pershkruar per semundje kardiovaskulare pa u konsultuar me mjekun.

Si mund te ulet risku i transmetimit?

Nuk ekziston vaksine e perdorur rutinisht kunder H. pylori.

Masa te arsyeshme perfshijne:

• larjen e duarve pas tualetit dhe para pergatitjes se ushqimit;
• perdorimin e ujit te sigurt;
• higjienen e mire te ushqimit;
• mosndarjen e sendeve qe mund te jene kontaminuar me te vjella ose material fekal;
• testimin e pershtatshem te familjareve te rritur kur rekomandohet.