TRICHOMONIASIS
SHËNDETI A–Z · INFEKSIONET SEKSUALISHT TË TRANSMETUESHME
Trikomoniaza: çfarë është dhe si trajtohet?
Trikomoniaza (trichomoniasis) është një infeksion seksualisht i transmetueshëm (IST), i shkaktuar nga paraziti njëqelizor Trichomonas vaginalis. Shumë persona nuk kanë simptoma; te disa gra shfaqen sekrecione të ndryshuara, kruajtje ose djegie, ndërsa te disa burra shqetësime gjatë urinimit. Infeksioni mund të shërohet me barna të përshtatshme nga goja, zakonisht metronidazol. Trajtimi i partnerëve seksualë dhe shmangia e marrëdhënieve derisa të përfundojë mjekimi janë thelbësore për të parandaluar riinfektimin.
Nëse vini re një ndryshim në sekrecionet vaginale, kruajtje apo djegie gjatë urinimit, është e natyrshme të doni të kuptoni çfarë po ndodh. Mund të jetë një nga disa infeksione të ndryshme dhe vetëm nga pamja e sekrecioneve nuk mund të vendoset diagnoza. Trikomoniaza është një nga shkaqet e mundshme dhe, për fat të mirë, është e trajtueshme.
Edhe diçka e rëndësishme: një test pozitiv nuk provon se infeksioni është marrë së fundmi. Paraziti mund të qëndrojë për muaj ose edhe më gjatë pa u zbuluar. Qëllimi i kontrollit mjekësor është trajtimi i duhur dhe mbrojtja e shëndetit, jo fajësimi i partnerëve.
Çfarë duhet të mbani mend?
- Infeksioni mund të jetë pa simptoma dhe përsëri të transmetohet.
- Analizat molekulare (NAAT) janë më të ndjeshme sesa mikroskopia tradicionale.
- Partnerët aktualë duhet të trajtohen në të njëjtën kohë për të ulur rrezikun e riinfektimit.
Çfarë është trikomoniaza?
Trikomoniaza shkaktohet nga Trichomonas vaginalis, një parazit mikroskopik që mund të infektojë traktin urogjenital. Te gratë prek më shpesh vaginën dhe mund të shoqërohet me inflamacion të vulvës ose qafës së mitrës. Te burrat mund të gjendet në uretër dhe të shkaktojë uretrit, megjithëse shpesh nuk jep shenja të dukshme.
Është një ndër infeksionet seksualisht të transmetueshme jo-virale më të zakonshme. OBSH vlerëson se në vitin 2020 pati rreth 156 milionë infeksione të reja te personat 15–49 vjeç në nivel botëror. Megjithatë, shpeshtësia ndryshon sipas popullatës dhe vendit; ky numër global nuk tregon sa raste ka në Shqipëri.
Trikomoniaza nuk është infeksion mykotik. Shkaktari nuk është kërpudhë dhe trajtimi kundër kandidiazës nuk e shëron. Po ashtu, ajo nuk është e njëjta gjë me vaginozën bakteriale, ndonëse disa simptoma mund të ngjajnë.
Si transmetohet trikomoniaza?
Paraziti transmetohet kryesisht gjatë kontaktit seksual që përfshin zonën gjenitale, përfshirë marrëdhëniet penis–vaginë dhe kontaktin gjenital me sekrecione të infektuara. Prezervativët e përdorur saktë dhe vazhdimisht ulin rrezikun, por nuk e eliminojnë plotësisht.
- Një person pa simptoma mund ta transmetojë infeksionin.
- Shenjat, nëse shfaqen, mund të fillojnë rreth 5–28 ditë pas ekspozimit, por mund të shfaqen shumë më vonë.
- Infeksioni i patrajtuar mund të vazhdojë për muaj ose vite.
- Trikomoniaza nuk transmetohet zakonisht nga përdorimi i përditshëm i tualetit, përqafimet apo kontakti social.
Një sqarim pa gjykime: Kur zbulohet trikomoniaza në një çift, vetëm testi nuk mund të përcaktojë kohën e saktë të infektimit ose të tregojë se cili partner e ka pasur i pari.
Cilat janë simptomat te gratë dhe burrat?
Sipas CDC-së, shumica e personave të infektuar kanë shenja minimale ose nuk kanë fare simptoma. Për këtë arsye, mungesa e shqetësimeve nuk e përjashton infeksionin.
Simptomat e mundshme te gratë
- Rritje ose ndryshim i sekrecioneve vaginale; mund të jenë të holla, të verdha ose jeshile, ndonjëherë të shkumëzuara.
- Erë e pazakontë e sekrecioneve, por era e peshkut nuk është specifike vetëm për trikomoniazën.
- Kruajtje, djegie, irritim ose skuqje në zonën vaginale.
- Djegie gjatë urinimit ose dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale.
- Më rrallë, në ekzaminim mund të vërehet qafë mitre me pika të kuqe, e njohur si pamja “luleshtrydhe”.
Simptomat e mundshme te burrat
- Shpesh asnjë simptomë.
- Djegie ose parehati gjatë urinimit.
- Irritim brenda penisit ose sekrecion nga uretra.
- Ndonjëherë shqetësim pas ejakulimit.
Dhimbja shumë e fortë e barkut, temperatura, gjakderdhja e pazakontë ose dhimbja e testikujve nuk duhen shpjeguar automatikisht me trikomoniazën: kërkojnë vlerësim për gjendje të tjera.
Si dallohet trikomoniaza nga kandidiaza dhe vaginoza bakteriale?
Pacientët shpesh i ngatërrojnë këto gjendje sepse të tria mund të ndryshojnë sekrecionet vaginale. Megjithatë, shkaktari dhe trajtimi janë të ndryshëm.
| Gjendja | Shkaktari | Shenja të mundshme | Trajtimi zakonisht |
|---|---|---|---|
| Trikomoniaza | Paraziti T. vaginalis | Sekrecione të ndryshuara, irritim, djegie; shpesh pa simptoma. | Metronidazol ose alternativë e përshtatshme nga goja, me trajtim të partnerëve. |
| Vaginoza bakteriale | Çekuilibër i florës bakteriale vaginale. | Sekrecione të holla gri/të bardha dhe erë si peshk, shpesh pa kruajtje të fortë. | Antibiotikë sipas vlerësimit mjekësor; trajtimi rutinë i partnerit mashkull nuk rekomandohet përgjithësisht. |
| Kandidiaza vaginale | Kërpudha të gjinisë Candida. | Kruajtje e theksuar, skuqje, ndonjëherë sekrecione të bardha të trasha. | Barna kundër mykut, jo antibiotikët e trikomoniazës. |
Ndonjëherë infeksionet bashkëekzistojnë. Për shpjegime të tjera lexoni artikullin për vaginitin dhe vaginozën bakteriale. Nëse simptomat vazhdojnë pas trajtimit të një infeksioni, duhet rivlerësim, jo përsëritje automatike e së njëjtës terapi.
Si diagnostikohet trikomoniaza dhe cilat analiza duhen?
Mjeku mund të pyesë për simptomat, kontaktet seksuale dhe trajtimet e mëparshme. Ekzaminimi gjinekologjik ose urologjik mund të japë të dhëna, por diagnoza nuk vendoset vetëm nga sekrecionet ose skuqja.
NAAT/PCR: testet më të ndjeshme
NAAT (teste të amplifikimit të acideve nukleike) identifikojnë materialin gjenetik të Trichomonas vaginalis dhe zakonisht janë më të ndjeshme se mikroskopia. Shpesh përdoret tampon vaginal ose një mostër tjetër e përshtatshme. Te burrat, testi mund të kryhet me urinë ose material uretral, sipas metodës së validuar nga laboratori.
Po mikroskopia, testi i shpejtë dhe Pap-testi?
- Mikroskopia e sekrecioneve mund të japë përgjigje shpejt, por humbet një pjesë të infeksioneve; një rezultat negativ nuk e përjashton gjithmonë trikomoniazën.
- Teste të shpejta antigjenike ose kultura mund të përdoren sipas disponueshmërisë dhe situatës klinike.
- Pap-testi nuk është test diagnostik i besueshëm për trikomoniazën; nëse shfaqet një gjetje e dyshimtë, kërkohet test më specifik.
Kur konfirmohet trikomoniaza, rekomandohet edhe vlerësimi për infeksione të tjera seksualisht të transmetueshme, veçanërisht HIV, sifiliz, klamidia dhe gonorre, sipas rrezikut individual dhe protokolleve. Për më shumë lexoni klamidian dhe gonorrenë.
Si trajtohet trikomoniaza me metronidazol?
Trikomoniaza mund të shërohet me një trajtim të përshtatshëm që vepron kundër parazitit. Medikamentet kryesore janë metronidazoli dhe, në rrethana të caktuara, tinidazoli, të marra nga goja. Xheli vaginal me metronidazol nuk është i mjaftueshëm për të trajtuar trikomoniazën.
Cili është trajtimi sipas CDC-së?
CDC rekomandon për gratë metronidazol 500 mg nga goja dy herë në ditë për 7 ditë. Për burrat, rekomandimi i CDC-së është metronidazol 2 g nga goja si një dozë e vetme. Tinidazoli 2 g në dozë të vetme është një alternativë për personat që nuk janë shtatzënë, kur mjeku e konsideron të përshtatshme.
Çfarë rekomandon OBSH-ja?
Udhëzimi i OBSH-së (2024) favorizon metronidazolin 400–500 mg dy herë në ditë për 7 ditë për të rriturit dhe adoleshentët, përfshirë edhe gjatë shtatzënisë. Kjo nuk është saktësisht e njëjta skemë me rekomandimin e CDC-së për burrat. Zgjedhja bëhet sipas udhëzimit të përdorur, gjendjes së pacientit dhe vlerësimit të mjekut.
Mos e përdorni këtë informacion si recetë personale. Para mjekimit informoni mjekun për shtatzëninë, ushqyerjen me gji, alergjitë, sëmundjet e mëlçisë dhe barnat që merrni. Ndiqni udhëzimet e tij dhe të fletëudhëzuesit për efektet anësore e përdorimin e alkoolit.
Përmirësimi i simptomave nuk do të thotë domosdoshmërisht që mund ta ndërprisni trajtimin. Përfundoni skemën siç është përshkruar. Mos përdorni kremra antimykotikë ose kura shtëpie në vend të trajtimit të përshtatshëm.
A duhet të trajtohet partneri dhe kur duhet bërë ritestimi?
Po. Trajtimi njëkohësisht i partnerëve aktualë seksualë është pjesë thelbësore e kujdesit. Partneri mund të ketë parazitin edhe nëse nuk ka kruajtje, djegie ose sekrecione. Mjeku mund të rekomandojë trajtim të partnerit edhe pa pritur konfirmimin e një testi të veçantë, sipas udhëzimeve përkatëse.
Hapat pas marrjes së diagnozës
- Njoftoni partnerët seksualë për të mundësuar vlerësim dhe trajtim.
- Shmangni marrëdhëniet seksuale derisa të gjithë partnerët të kenë përfunduar trajtimin dhe çdo simptomë të jetë zhdukur.
- Përfundoni të gjitha dozat siç janë përshkruar.
- Nëse simptomat përsëriten ose vazhdojnë, kontaktoni mjekun për të vlerësuar riinfektimin, marrjen jo të plotë të barit ose rezistencën e mundshme.
Kur duhet të përsëritet analiza?
Për gratë seksualisht aktive, CDC rekomandon një test të ri rreth 3 muaj pas trajtimit, edhe kur partneri është trajtuar dhe simptomat janë zhdukur, për shkak të rrezikut të riinfektimit. Për burrat, nuk ka prova të mjaftueshme për të rekomanduar ritestim rutinë në mungesë simptomash.
Kur ka simptoma të vazhdueshme dhe përdoret NAAT për kontroll të hershëm, testi zakonisht nuk duhet kryer para 3 javësh nga përfundimi i trajtimit: material gjenetik i mbetur mund të japë pozitivitet që nuk tregon infeksion aktiv.
Trikomoniaza gjatë shtatzënisë dhe si të parandalohet
A është e rrezikshme gjatë shtatzënisë?
Trikomoniaza gjatë shtatzënisë është lidhur me rrezik të shtuar për lindje të parakohshme, çarje të parakohshme të membranave dhe peshë të ulët të foshnjës në lindje. Kjo lidhje nuk do të thotë se çdo grua shtatzënë me infeksion do të ketë komplikacione.
Gratë shtatzëna me simptoma duhet të testohen dhe të trajtohen sipas këshillës së mjekut. Metronidazoli ka të dhëna sigurie që mbështesin përdorimin e tij gjatë shtatzënisë kur është i indikuar. Tinidazoli përgjithësisht shmanget gjatë shtatzënisë. Nevoja për kontroll te gratë shtatzëna pa simptoma përcaktohet sipas rrezikut dhe udhëzimeve klinike.
Si mund ta ulni rrezikun e infektimit?
- Përdorni prezervativë rregullisht dhe saktë gjatë marrëdhënieve seksuale.
- Flisni hapur me partnerin për testimin dhe trajtimin, pa fajësime.
- Shmangni larjet e brendshme vaginale, të cilat mund të prishin florën dhe të shtojnë rrezikun e problemeve vaginale.
- Kërkoni kontroll nëse shfaqen sekrecione të pazakonta, djegie apo kruajtje, ose nëse partneri diagnostikohet me një IST.
Kur duhet vizitë urgjente?
Kërkoni vlerësim mjekësor të shpejtë nëse keni dhimbje të fortë në fund të barkut, temperaturë të lartë, gjakderdhje të pazakontë, të fikët ose dhimbje të fortë të testikujve. Në shtatzëni, dhimbja e fortë, gjakderdhja ose rrjedhja e lëngjeve kërkon vlerësim urgjent. Këto shenja mund të tregojnë gjendje të tjera që nuk duhen trajtuar si trikomoniazë e thjeshtë.
Pyetje të shpeshta për trikomoniazën
A mund të kem trikomoniazë pa simptoma?
Po. Shumë persona, veçanërisht burra, nuk kanë shenja të dukshme dhe mund të vazhdojnë ta transmetojnë infeksionin.
A mund të zbulohet se kur jam infektuar?
Jo vetëm nga testi. Infeksioni mund të mbetet i pazbuluar për muaj ose vite, ndaj një rezultat pozitiv nuk përcakton datën e transmetimit.
A shërohet plotësisht trikomoniaza?
Po, zakonisht shërohet me barna të përshtatshme nga goja. Riinfektimi është i mundur nëse partnerët nuk trajtohen ose ndodh një ekspozim i ri.
A është e mjaftueshme një analizë mikroskopike negative?
Jo gjithmonë. Mikroskopia mund të mos e zbulojë parazitin; NAAT është më i ndjeshëm dhe mund të rekomandohet kur dyshimi vazhdon.
A duhet partneri të marrë trajtim edhe pa simptoma?
Po. Partnerët aktualë duhet të vlerësohen dhe zakonisht të marrin trajtim në të njëjtën kohë, sipas udhëzimeve të mjekut.
Kur mund të rifillojnë marrëdhëniet seksuale?
Pasi të gjithë partnerët të kenë përfunduar trajtimin dhe simptomat të jenë zhdukur. Kjo ul rrezikun e transmetimit dhe riinfektimit.
A mund të përdor xhel vaginal me metronidazol në vend të tabletave?
Jo për trajtimin standard të trikomoniazës. Xheli vaginal nuk arrin nivele të mjaftueshme në disa zona ku mund të jetë paraziti.
A duhet ritestim pas trajtimit?
Te gratë seksualisht aktive rekomandohet rreth 3 muaj pas trajtimit. Te burrat nuk rekomandohet në mënyrë rutinë pa arsye klinike; vlerësimi individual mund të jetë i nevojshëm.
Artikuj të lidhur
Burime dhe referenca mjekësore
- CDC – STI Treatment Guidelines: Trichomoniasis (rekomandimet e trajtimit dhe ritestimit).
- OBSH/WHO – Recommendations for the treatment of Trichomonas vaginalis and related conditions (2024).
- OBSH/WHO – Trichomoniasis: Fact Sheet (2025).
- NHS – Trichomoniasis: symptoms, tests, treatment and prevention.
Skemat mjekësore përshkruhen për informacion dhe bazohen në udhëzime ndërkombëtare. Trajtimi konkret duhet përshkruar dhe përshtatur nga profesionisti shëndetësor.
Keni pyetje për trikomoniazën ose rezultatet e analizave?
Mund të kërkoni sqarim për një analizë, simptomë ose ndjekje pas trajtimit përmes PyetMjekun. Për dhimbje të forta, temperaturë të lartë ose shqetësime gjatë shtatzënisë, mos prisni përgjigje online.
Bëj një pyetje →Shënim mjekësor: Materiali është edukativ dhe nuk zëvendëson diagnozën, konsultën ose trajtimin individual. Për simptoma të rënda, kërkoni ndihmë mjekësore.
